การวิเคราะห์เปรียบเทียบต้นทุน ประสิทธิผล ของการเฝ้าระวังโรคไข้มาลาเรียเชิงรุกด้วยวิธีการใช้ชุดน้ำยาสําเร็จรูปและฟิล์มโลหิตชนิดหนา ศูนย์ควบคุมโรคติดต่อนําโดยแมลง ที่ 18 แม่สอด ปี 2545

Main Article Content

ยุทธพงศ์ หมื่นราษฎร์

บทคัดย่อ

การศึกษาเชิงพรรณนา (Descriptive Study) นี้เป็นการคำนวณต้นทุน ประเมินประสิทธิผลและวิเคราะห์ ต้นทุนประสิทธิผล ในรูปต้นทุนเฉลี่ยต่อการพบเชื้อมาลาเรีย 1 ตัวอย่าง ของการเฝ้าระวังโรคไข้มาลาเรียเชิงรุก โดยใช้ชุดน้ำยาสําเร็จรูปและฟิล์มโลหิตชนิดหนา ศูนย์ควบคุมโรคติดต่อนำโดยแมลงที่ 18 แม่สอด ปี 2545 ด้วย การเก็บรวบรวมข้อมูลย้อนหลัง (Retrospective review) แล้ววิเคราะห์ระบบงานเพื่อจัดแบ่งหน่วยงานต้นทุน และกำหนดเกณฑ์การกระจายต้นทุน การรวบรวมข้อมูลต้นทุนโดยใช้แบบบันทึกข้อมูล การวิเคราะห์ต้นทุน ประเมิน ประสิทธิผลและวิเคราะห์ต้นทุนประสิทธิผล ผลการศึกษา พบว่าต้นทุนรวมทั้งหมดของการเฝ้าระวังโรคไข้มาลาเรีย เชิงรุก ด้วยวิธีการใช้ชุดน้ำยาสําเร็จรูป เท่ากับ 2,771,784.77 บาท โดยเป็นต้นทุนทางตรงร้อยละ 87.75 และต้นทุน รวมทั้งหมดของการเฝ้าระวังโรคไข้มาลาเรียเชิงรุกด้วยฟิล์มโลหิตชนิดหนาเท่ากับ 2,226,032.57 บาท โดยเป็นต้นทุน หางตรงร้อยละ 84.26 ต้นทุนเฉลี่ยต่อตัวอย่างที่ตรวจด้วยชุดน้ำยาสําเร็จรูป เท่ากับ 304.12 บาทต่อราย และต้นทุน เฉลี่ยต่อตัวอย่างที่ตรวจพบเชื้อ เท่ากับ 1,475.92 บาทต่อราย ส่วนต้นทุนเฉลี่ยต่อตัวอย่างที่ตรวจด้วยฟิล์มโลหิต ชนิดหนา เท่ากับ 24424 บาทต่อราย และต้นทุนเฉลี่ยต่อตัวอย่างที่ตรวจพบเชื้อ เท่ากับ 816.89 บาทต่อราย สำหรับ ต้นทุน-ประสิทธิผลพบว่าการดำเนินงานเฝ้าระวังโรคไข้มาลาเรียเชิงรุกด้วยผสมโลหิตชนิดหนามีประสิทธิภาพสูงสุด (ต้นทุน-ประสิทธิผล ต่ำสุด) โดยมี ต้นทุน-ประสิทธิผล เท่ากับ 816.89 บาท ส่วนการเฝ้าระวังโรคไข้มาลาเรียเชิงรุกด้วยวิธีการใช้ชุดน้ายาสําเร็จรูปมี ต้นทุน ประสิทธิผล เท่ากับ 1,475.92 บาท เมื่อวิเคราะห์ความไวของ ต้นทุน-ประสิทธิผลพบว่าถึงแม้จะมีการเปลี่ยนแปลงของอัตราการตรวจพบเชื้อมาลาเรียจากสถานการณ์ปัจจุบันทั้งเพิ่มขึ้นและลดลง ของวิธีการตรวจวินิจฉัยทั้ง 2 วิธี ก็ตาม วิธีการตรวจวินิจฉัยด้วยฟิล์มโลหิตชนิดหนา ก็ยังคงมีประสิทธิภาพสูงสุดแต่มีแนวโน้มว่าหากอัตราความชุกของเชื้อมาลาเรียยิ่งเพิ่มสูงขึ้นก็จะทำให้ประสิทธิภาพของวิธีการตรวจวินิจฉัยทั้ง 2 วิธีใกล้เคียงกันมากยิ่งขึ้น ดังนั้นหากมีทรัพยากรจํากัดการพิจารณาใช้ชุดน้ำยาสําเร็จรูป ในการค้นหาผู้ป่วยมาลาเรียก็ควรจะกำหนดหลักเกณฑ์ในการใช้อย่างรัดกุมและเหมาะสม เพื่อให้ทรัพยากรนั้นเกิดประโยชน์สูงสุดและคุ้มทุนมากที่สุด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
หมื่นราษฎร์ ย. (2026). การวิเคราะห์เปรียบเทียบต้นทุน ประสิทธิผล ของการเฝ้าระวังโรคไข้มาลาเรียเชิงรุกด้วยวิธีการใช้ชุดน้ำยาสําเร็จรูปและฟิล์มโลหิตชนิดหนา ศูนย์ควบคุมโรคติดต่อนําโดยแมลง ที่ 18 แม่สอด ปี 2545. วารสารโรคติดต่อนำโดยแมลง, 2(1), 59–72. สืบค้น จาก https://li02.tci-thaijo.org/index.php/VBDJ/article/view/1500
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ