การเฝ้าระวังความไวของยุงลาย (Aedes aegypti) ต่อสารเคมีกำจัดแมลง

บทคัดย่อ

การศึกษาความไวของยุงลายต่อสารเคมีกําจัดแมลงในพื้นที่ 8 จังหวัด ในปี พ.ศ. 2548 เปรียบเทียบกับปี พ.ศ. 2544 – 2545 โดยใช้กระดาษชุบสารเคมี 4 ชนิด คือ 0.05% เดลต้ามิทริน, 0.15% ไซฟลูทริน, 0.75% เพอร์มิทริน และ 5% มาลาไธออน ทดสอบตามวิธีมาตรฐานการทดสอบความไวของยุงต่อสารเคมีขององค์การอนามัยโลก ผลการศึกษาพบว่า ในปี พ.ศ. 2548 พื้นที่ส่วนใหญ่ ยุงลายมีความไวต่อสารเคมีเดลต้ามิทริน ไซฟลูทริน และ มาลาไธออนอยู่ในระดับปานกลางถึงสูง เมื่อเปรียบเทียบผลที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้กับการศึกษาที่ผ่านมาที่ใช้วิธีทดสอบมาตรฐานเดียวกัน พบว่ายุงลายมีความไวต่อสารเคมีเดลต้ามิทรินเพิ่มขึ้น แต่มีความไวต่อมาลาไธออนลดลง และยังพบว่ายุงลายในทุกพื้นที่มีความไวต่อเพอร์มิทรินลดลง ปัจจุบันมีการนําสารเคมีหลายชนิดมาใช้เพื่อการควบคุมโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ ถ้าใช้ไม่ถูกวิธีหรือนำสารเคมีเดิมมาใช้อย่างต่อเนื่องในพื้นที่เป็นเวลานาน จะเป็นสาเหตุทำให้ยุงต้านทานต่อสารเคมีชนิดนั้น ๆ จนไม่สามารถใช้เพื่อการควบคุมโรคได้อีก การเฝ้าระวังความไวของยุงลายต่อสารเคมีอย่างเป็นระบบและต่อเนื่องจะทำให้ได้มาซึ่งข้อมูลที่จำเป็นต่อการปรับเปลี่ยนวิธีการควบคุมโรคให้มีประสิทธิภาพและเหมาะสมกับพื้นที่