โครงการศึกษาการเฝ้าระวังเชื้อ West Nile virus ในประเทศไทย

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็น Cross sectional study ที่ดำเนินการในปีงบประมาณ 2548-9 โดยสุ่มตัวอย่าง ยุงรําคาญ (Culex) นกและม้า มาตรวจหาแอนติบอดี IgM ต่อ West Nile virus ด้วยวิธี ELISA และ ตรวจหา Antigen ด้วยวิธี PCR ที่ท้องปฏิบัติการของโครงการวิจัยไวรัสระบาดชนิดใหม่ โครงการวิจัยและพัฒนาวัคซีน สถาบันวิจัย และพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา ในกรณี IgM ต่อ West Nile virus ผลบวกจะตรวจแอนติบอดี ด้วยวิธี Plaque Reduction Neutralization Test (PRNT) อีกครั้งที่ Unité des virus émergents, Faculté de Médecine, Marseille Institute de Recherché pour le Development (IRD), France. ในปี 2548 ได้ดำเนินการเฉพาะยุงและนก บริเวณบึงบอระเพ็ด จังหวัดนครสวรรค์ วัดไผ่ล้อม จังหวัดปทุมธานี หนองหาร จังหวัดสกลนคร ปราจีนบุรีและพื้นที่มีรายงานผู้ป่วยสมองอักเสบไม่ทราบสาเหตุจังหวัดอยุธยา ในปี 2549 ได้ดำเนินการซ้ำ ที่บึงบอระเพ็ด จังหวัดนครสวรรค์ และยุง นกกับมาส่งซีรั่มตรวจหาเชื้อฯ จากบริเวณฟาร์มม้าของรัฐ และเอกชน ที่เลี้ยงแบบเบิดจังหวัดกาญจนบุรี อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดสระบุรีและจังหวัดภูเก็ต ผลการศึกษา ปรากฏ ปี 2548 ไม่มียุงและนกชนิดใดมีเชื้อ West Nile virus แต่ปี 2549 พบยุง Culex vishnui ที่บึงบอระเพ็ด จังหวัดนครสวรรค์ มี Wang Thong virus ซึ่งเป็นเชื้อที่ไม่มีภัยต่อสุขภาพมนุษย์ และมาจากจังหวัดกาญจนบุรีมียังไม่พบ West Nile virus antigen แต่พบว่าแอนติบอดี IgM ต่อ West Nile virus คิดเป็นอัตราการติดเชื้อ 6% โดยซีรั่ม ได้รับการยืนยัน ผลตรวจจากวิธี PRNT ให้ผลบวกเช่นเดียวกัน การศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงความเป็นได้ของม้าในประเทศไทย ที่อาจมีเชื้อ West Nile virus และข้อมูลเสริมเกี่ยวกับยุงรําคาญบางชนิดมีศักยภาพในการติดเชื้อไวรัสหลากหลายชนิดได้ จึงเห็นสมควรให้มีการสํารวจเชิงรุก ตรวจหาเชื้อ West Nile virus ในนกและยุงตลอดช่วงฤดูฝน และเชิงรับในม้า ช่วงหลังสิ้นสุดฤดูฝนทุก 1 หรือ 2 สัปดาห์ ประมาณ 2 ครั้ง