รายงานผู้ป่วยโรคไข้ปวดข้อยุงลาย (CHIKUNGUNYA FEVER)

Main Article Content

นิโลบล ธีระศิลป์
เจิดสุดา กาญจนสุวรรณ

บทคัดย่อ

โรคไข้ปวดข้อยุงลาย (ไข้ชิคุนกุนยา - CHIKUNGUNYA FEVER) เป็นโรคติดต่ออุบัติใหม่ (Emerging Disease) ซึ่งแพร่กระจายในหลายประเทศ เกิดจากเชื้อไวรัสชิคุนกุนยา เชื้อนี้มาจากภาษาสวาฮิลี ซึ่งเป็นภาษาท้องถิ่นของทวีปแอฟริกาหมายถึงเจ็บจนตัวงอ โรคนี้มียุงลายเป็นพาหะนำโรค ประเทศไทยนับเป็นประเทศแรกในทวีปเอเชียที่มี รายงานพบผู้ป่วยโรคไข้ปวดข้อยุงลาย โดย Prof. W McD Hammon มีการระบาดครั้งแรกในปี พ.ศ. 2501 ที่กรุงเทพมหานคร จากผู้ป่วยที่เข้ามารับการรักษาที่โรงพยาบาลเด็ก และผู้ป่วยเริ่มลดลงเรื่อยๆ จนกระทั่งไม่พบรายงานการเกิดโรคตั้งแต่ปี พ.ศ. 2513 เป็นต้นมา ต่อมาในปี พ.ศ. 2531 เริ่มมี การระบาดเป็นครั้งคราว พบผู้ป่วยที่จังหวัดสุรินทร์ ในปี พ.ศ. 2534 พบผู้ป่วยที่อำเภอชุมแพ จังหวัด ขอนแก่น
และจังหวัดปราจีนบุรี ในปี พ.ศ. 2536 พบผู้ป่วยที่จังหวัดพะเยา ในปี พ.ศ. 2538 พบมีการ ระบาดใน 3 จังหวัด คือ 1) ตำบลปากปวน อำเภอ สะพุง จังหวัดเลย 2) อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรี- ธรรมราช
และ 3) อำเภอเซกา จังหวัดหนองคาย หลังจากนั้นมาไม่พบผู้ป่วยโรคไข้ปวดข้อยุงลาย จนกระทั่งพบการระบาดล่าสุดเริ่มมีผู้ป่วย ตั้งแต่เดือนกันยายน 2551 โดยเริ่มระบาดจาก 3 จังหวัด ชายแดนภาคใต้ก่อน (จังหวัดยะลา ปัตตานี และ สงขลา) สำนักระบาดวิทยาได้รับรายงานการระบาดของโรคนี้ครั้งแรกที่หมู่ 8 ตำบลละหาร อำเภอยี่งอ จังหวัดนราธิวาส เป็นจังหวัดแรก ซึ่งเป็นช่วงเดียวกันกับโรคไข้ปวดข้อยุงลายกำลังระบาดที่ประเทศ มาเลเซียและสิงคโปร์ กลุ่มผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอาชีพทำสวนยางพารา รองลงมาเป็นกลุ่มเด็ก การระบาดของโรคยังคงมีต่่อมาจนถึงปี พ.ศ. 2552 ส่วนใหญ่พบที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้แก่ จังหวัดนราธิวาส สงขลา ปัตตานี ยะลา และมีการระบาดไปยังพื้นที่ อื่นๆ ในหลายจังหวัดทั่วทุกภาคของประเทศอย่างรวดเร็ว เนื่องจากพบว่าการกระจายของโรคไปตามถนนทางหลวงแผ่นดิน โดยมีผู้รับจ้างกรีดยางในพื้นที่เป็นผู้แพร่โรค และมีการแพร่กระจายออก นอกพื้นที่โดยทหาร ตำรวจ และนักศึกษาพยาบาลที่เดินทางกลับบ้าน การระบาดของโรคลุกลามไป อย่างรวดเร็วเนื่องจากประชาชนในพื้นที่ไม่มีภูมิคุ้มกันและมียุงลายชุกชม(2) การระบาดของ
โรคไข้ปวดข้อยุงลายที่ระบาดในประเทศไทย ช่วงปี พ.ศ. 2551-2552 นี้ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์การแพทย์ทหารฝ่ายสหรัฐ (AFRIMS) ได้รายงานผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการเป็น East Central Africa Genotype และเป็นชนิดกลายพันธุ์ในตำแหน่ง 226 บนโปรตีน E1 โดยมีการทดแทนที่กรดอลานีนด้วยกรดวาลีน (Chik 226 V) ซึ่งแตกต่างจาการะบาดที่เคยเกิดขึ้น ในอดีตซึ่งเป็น Asia Genotype

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ธีระศิลป์ น., & กาญจนสุวรรณ เ. (2026). รายงานผู้ป่วยโรคไข้ปวดข้อยุงลาย (CHIKUNGUNYA FEVER). วารสารโรคติดต่อนำโดยแมลง, 7(1), 53–56. สืบค้น จาก https://li02.tci-thaijo.org/index.php/VBDJ/article/view/1585
ประเภทบทความ
รายงานผู้ป่วย