การศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารเคมีแลมป์ดาไซฮาโลทริน 2.5% (ไอคอน 2.5 ซีเอส) และเพอร์เมทริน 10% อีซี ในการชุบมุ้งควบคุมยุงก้นปล่องชนิดมินิมัส ในพื้นที่จังหวัดราชบุรี

Main Article Content

มานิตย์ นาคสุวรรณ
จำเป็นศรี สุริยะวิภาดา
ประชา สุขโชติ

บทคัดย่อ

การทดสอบเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารเคมีแลมป์ดาไซฮาโลทริน 2.5% (ไอคอน 2.5 ซีเอส)
และเพอร์เมทริน 10% อีซี ในการชุบมุ้งในภาคสนาม ขนาดความเข้มข้นของสารออกฤทธิ์ 10 มิลลิกรัมต่อตารางเมตร และ 300 มิลลิกรัมต่อตารางเมตรตามลำดับ คัดเลือก 2 หมู่บ้านของตำบลสวนผึ้ง อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี ได้แก่หมู่ที่ 8 บ้านตะโกล่าง และหมู่ที่ 3 บ้านผาปก ระยะเวลาดำเนินการทดสอบ 1 ปี
ตั้งแต่เดือนมกราคม 2552 - มกราคม 2553 ก่อนดำเนินการทดสอบในภาคสนามได้ทดสอบความไวของยุงก้นปล่องต่อสารเคมีแลมป์ดาไซฮาโลทริน โดยใช้กระดาษชุบสารเคมีแลมป์ดาไซฮาโลทริน ขนาดความเข้มข้น 0.05% ตามวิธีการขององค์การอนามัยโลกทดสอบกับยุงก้นปล่องชนิดมินิมัสและแมคคิวลาตัส
พบว่า ยุงก้นปล่องทั้ง 2 ชนิด มีอัตราตายร้อยละ 100 แสดงว่ายุงก้นปล่องชนิดมินิมัสและแมคคิวลาตัส มีความไวต่อสารเคมีแลมป์ดาไซฮาโลทริน จากนั้นได้ทำการศึกษาประสิทธิภาพฤทธิ์คงทนในการฆ่ายุงก้นปล่องพาหะหลักไข้มาลาเรียชนิดมินิมัสของสารเคมีแลมป์ดาไซฮาโลทริน ขนาดความเข้มข้นของสารออกฤทธิ์ 10 มิลลิกรัมต่อตารางเมตรและเพอร์เมทริน 10% อีซีขนาดความเข้มข้นของสารออกฤทธิ์ 300 มิลลิกรัมต่อตารางเมตร
ผลการทดสอบประสิทธิภาพฤทธิ์คงทนของสารเคมีแลมป์ดาไซฮาโลทรินในการชุบมุ้ง โดยวิธีการทดสอบไบโอเอสเส พบว่า ยุงก้นปล่องชนิดมินิมัส มีอัตราการตายร้อยละ 100 ในเดือนที่ 8 และร้อยละ 95 ในเดือนที่ 12 ส่วน เพอร์เมทรินมีอัตราการตาย ร้อยละ 100 ในเดือนที่ 2 ร้อยละ 95 ในเดือนที่ 5 และร้อยละ 40 ในเดือนที่ 12 ดังนั้นสารเคมีชุบมุ้งแลมป์ดาไซฮาโลทรินขนาดความเข้มข้นของสารออกฤทธิ์ 10 มิลลิกรัมต่อตารางเมตร
จึงสามารถควบคุมยุงก้นปล่องพาหะหลักไข้มาลาเรียชนิดมินิมัสได้อย่างน้อย 12 เดือน เมื่อมุ้งไม่ได้ผ่านการซักล้าง ซึ่งจะทำให้มีการชุบมุ้งเพียงปีละ 1 ครั้ง และมีการยอมรับการใช้มุ้งชุบจากการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่าง 47 คน พึงพอใจสูงสุดคิดเป็นร้อยละ 100 คือเมื่อนอนในมุ้งชุบหายใจสะดวกดี และไม่มีผื่นขึ้นตามใบหน้า แขนขา ลำตัว เมื่อสัมผัสมุ้งชุบ และรองลงมาคือเมื่อนอนในมุ้งชุบไม่ถูกยุงกัด ไม่รู้สึกว่าเหม็นมุ้งชุบสารเคมี
แลมป์ดาไซฮาโลทริน 2.5% CS คิดเป็นร้อยละ 89 และ 83 ตามลำดับ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
นาคสุวรรณ ม., สุริยะวิภาดา จ., & สุขโชติ ป. (2026). การศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารเคมีแลมป์ดาไซฮาโลทริน 2.5% (ไอคอน 2.5 ซีเอส) และเพอร์เมทริน 10% อีซี ในการชุบมุ้งควบคุมยุงก้นปล่องชนิดมินิมัส ในพื้นที่จังหวัดราชบุรี. วารสารโรคติดต่อนำโดยแมลง, 7(2), 31–40. สืบค้น จาก https://li02.tci-thaijo.org/index.php/VBDJ/article/view/1589
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ