การสอบสวนโรคลิซมาเนียในพื้นที่ผู้ป่วย Visceral leishmaniasis/ HIV co-infection ตำบลกะลาเส อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง

บทคัดย่อ

สำนักงานสาธารณสุขอำเภอสิเกาได้รับแจ้งมีผู้ป่วยโรคลิชมาเนีย 1 ราย อยู่ในหมู่บ้านแห่งหนึ่งของตำบลกะลาเส อำมาอสิเกา จังหวัดตรัง จึงไปดำเนินการสอบฮวนโรค โดยศึกษาประวัติผู้ป่วย เก็บข้อมูลทางระบาดวิทยาด้วยการค้นหาผู้ป่วยเพิ่มเติม ค้นหาแหล่งรังโรคทั้งในคนในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมโดยเจาะเลือดตรวจหาอิมมูนด้วยวิธี DAT เมื่อมีผลบวกจะยืนยันซ้ำด้วยวิธี PCR และดักจับริ้นฝอยทรายนำเฉพาะตัวเมียไปตรวจหาเชื้อลิซมาเนียด้วยวิธี PCR รวมทั้งใช้มาตรการป้องกันและควบคุมโรค ผลการสอบฮวนโรค พบว่า ผู้ป่วยเป็นหญิง อายุ 28 ปี เป็น Visceral Leishmaniasis/ HIV co-infection โดยการตรวจพบ amastigote ในชิ้นเนื้อต้นแขนและ bone marrow แต่ผู้ป่วยเสียชีวิตไปก่อนหน้านี้แล้ว ข้อมูลการซักประวัติชี้ว่าผู้ป่วยติดเชื้อในประเทศไทยแต่ไม่อาจระบุแหล่งติดเชื้อได้ โดยทั้งนี้ข้อมูลระบาดวิทยาพื้นที่อยู่อาศัยของผู้ป่วยไม่ปรากฎพบทั้งผู้ป่วยรายใหม่ แหล่งรังโรคในคนและในสัตว์ รวมทั้งริ้นฝอยทรายที่มีเชื้อลิชมาเนีย ส่วนมาตรการป้องกันและควบคุมโรคใช้วิธีผสมผสานทั้งด้านกายภาพและเคมีในการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ แหล่งเกาะพักและตัวเต็มวัยริ้นฝอยพราย รวมทั้งให้ซุนชมกันเฝ้าระวังผู้ป่วยสงสัย