การศึกษาปัจจัยทางโลหิตวิทยาที่มีผลต่อการป่วยด้วยไข้มาลาเรียและค่าจุดตัดที่ช่วยในการวินิจฉัยโรค

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบปัจจัยทางโลหิตวิทยาและค่าที่น่าจะใช้ในการวินิจฉัยโรครวมถึงอาการทางคลินิกที่มีผลต่อการเป็นไข้มาลาเรียเพื่อประโยขนในการคัดกรองผู้ป่วยในโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลที่มีการตรวจนับเม็ดโลหิต ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

โดยเก็บตัวอย่างโลหิตจากผู้มารับบริการในมาลาเรียคลินิกในพื้นที่แพร่เชื้อของจังหวัดตากจำนวน 223 ราย มาอ่านผลด้วยเครื่องตรวจวิเคราะห์ทางโลหิตวิทยาเปรียบเทียบกับผลตรวจจากฟิล์มโลหิตหนาด้วย กล้องจุลทรรศน์ซึ่งเป็นวิธีมาตรฐานผลการศึกษาพบว่าปัจจัยด้านโลหิตวิทยาที่มีผลต่อการเป็นไข้มาลาเรียคือเม็ดโลหิตขาวชนิดลิมโฟชัยต์และเกล็ดโลหิตซึ่งจะมีปริมาณลดลงเมื่อช่วยเป็นไข้มาลาเรียโดยเกล็ดโลหิตเป็นปัจจัยทางโลหิตวิทยาที่บ่งชี้การป่วยเป็นไข้มาลาเรียได้ดีที่สุดค่าจุดตัดที่เหมาะสมเป็นเกณฑ์การวินิจฉัยโรคคือปริมาณเกล็ดโลหิตต่ำกว่า 205,500 เซลล์ต่อโลหิตหนึ่งไมโครลิตรโดยให้ผลบวกจริง 47 รายจากจำนวนผู้ติดเชื้อมาลาเรียเมื่อตรวจวินิจฉัยด้วยกล้องจุลทรรศน์ 52 ราย คิดเป็นค่าความไวร้อยละ 90.4 นอกจากนี้เมื่อความหนาแน่นเชื้อเพิ่มขึ้นปริมาณเม็ดโลหิตขาวและเกล็ดโลหิตยิ่งลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติส่วนอาการทางคลินิกที่จะช่วยในการคัดกรองผู้ป่วยมาลาเรียเบื้องต้นคืออาการหนาวสั่นและปวดเมื่อยร่างกายตามกระดูกและกล้ามเนื้อ

ดังนั้นหากผู้ป่วยมีอาการหนาวสั่นเป็นเวลาปวดกล้ามเนื้อและสังเกตพบมีปริมาณเกล็ดโลหิตต่ำกว่าค่า Cut-off ที่กล่าวข้างต้นควรคัดกรองเบื้องต้นได้ว่าป่วยด้วยไข้มาลาเรียให้ทำการตรวจวินิจฉัยฟิล์มโลหิตด้วยกล้องจุลทรรศน์อย่างละเอียดอีกครั้ง