สถานการณ์โรคไข้มาลาเรียในพื้นที่สาธารณสุขเขต 11 ปี 2536 – 2545 และ 2546

บทคัดย่อ

การศึกษานี้ เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลทางระบาดวิทยา เชิงพรรณนา เกี่ยวกับสถานการณ์โรคไข้มาลาเรีย ในพื้นที่สาธารณสุขเขต 11 ปี 2536 - 2545 กับ 2546 และสถานการณ์โรคไข้มาลาเรียชาวต่างด้าวปี 2546 โดยรวบรวมข้อมูลจากระบบรายงานการเฝ้าระวังโรค เพื่อใช้ทํานายแนวโน้มการแพร่กระจายโรคและหา แนวทางเพิ่มประสิทธิภาพทางการดําเนินงานป้องกันควบคุม ผลการศึกษาพบว่า อัตราป่วยปี 2536 - 2545 มีแนวโน้มลดลง แต่ยังสูงกว่าระดับภาคใต้และประเทศ จังหวัดที่มีอัตราป่วยสูง ได้แก่ จังหวัดระนอง ชุมพร และ สุราษฎร์ธานี อัตราตายปี 2536 - 2540 มีแนวโน้มลดลง แต่ปี 2541 เริ่มสูงขึ้นเช่นเดียวกันกับอัตราตายระดับ ภาคใต้ สําหรับอัตราป่วย ปี 2546 ได้ลดลงเหลือ 1.18 จาก 2.37 ต่อประชากรพันคนในปี 2545 ซึ่งเป็นอัตรา การลดลงเท่ากับร้อยละ 50.21 จังหวัดที่มีอัตราป่วยสูงสุดยังเป็นจังหวัดระนอง (4.17 ต่อประชากรพันคน) รองลงมาเป็นจังหวัดชุมพร พังงา และกระบี่ (2.30, 1.48 และ 1.40 ต่อประชากรพันคน) ตามลําดับ จังหวัด ภูเก็ตมีอัตราป่วยต่ำสุด (0.17 ต่อประชากรพันคน) เช่นเดิม ส่วนอัตราตายค่อนข้างน้อยมาก จํานวนผู้ป่วยพบ มากในฤดูฝน ช่วงมิถุนายน - กรกฎาคม และพฤศจิกายน ส่วนใหญ่เป็นชาย (ร้อยละ 64) วัยทํางาน อายุ 25 - 44 ปี (ร้อยละ 39.43) ประกอบอาชีพทางเกษตรกรรม สําหรับสถานการณ์โรคไข้มาลาเรียของผู้ป่วยชาวต่างด้าว ปรากฏว่า อัตราตรวจพบเชื้อมาลาเรียปี 2546 ค่อนข้างสูง (ร้อยละ 2.62) แม้ว่าต่ำกว่าปี 2545 (ร้อยละ 4.33) ก็ตาม โดย จังหวัดที่มีผู้ป่วยมากที่สุดเป็นจังหวัดระนอง รองลงมาเป็นจังหวัดพังงา และชุมพร ตามลําดับ และจํานวนผู้ป่วย พบมากในช่วงฤดูฝน เป็นชาย (ร้อยละ 77.17) วัยทํางาน อายุ 25 - 44 ปี (ร้อยละ 43.48) ที่รับจ้างทาง เกษตรกรรมเช่นเดียวกันกับผู้ป่วยชาวไทย

ผู้วิจัย เสนอแนะว่า การวางแผนป้องกันควบคุมโรคล่วงหน้าก่อนฤดูกาลโรคระบาดทั้งเชิงรุกและเชิงรับ โดยเน้นมาตรการควบคุมตามลักษณะการกระจายของโรค ทั้งด้านสถานที่ บุคคล และเวลา น่าจะเป็นการใช้ทรัพยากรที่เกิดประโยชน์สูงสุดและสามารถป้องกันควบคุมโรคอย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุดด้วย