ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ชนิดที่ 2 อำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์

Main Article Content

อัจฉรา สุหิรัญ
อมรศักดิ์ โพธิ์อ่ำ

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนา (Descriptive research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการรับรู้ด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ชนิดที่ 2 อำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์ กลุ่มประชากรคือผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีรายชื่อตามทะเบียนบ้านและพักอาศัยอยู่จริงอย่างน้อย 6 เดือนในเขตอำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์ จำนวน 308 ราย ใช้สูตรการคำนวณกลุ่มตัวอย่างที่ทราบจำนวนประชากรที่แน่นอนของ Daniel ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 181 ราย ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบมีระบบ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาและความเที่ยงได้ค่าสัมประสิทธิ์อัลฟ่าของครอนบาช เท่ากับ 0.89 วิเคราะห์ความสัมพันธ์ใช้สถิติ Pearsons Product Moment Correlation Coefficient ผลการวิจัยพบว่า การรับรู้ด้านสุขภาพ ประกอบด้วย การรับรู้โอกาสเสี่ยงของโรค การรับรู้ความรุนแรงของโรค การรับรู้ประโยชน์การรักษาโรคและการรับรู้อุปสรรคของการรักษาโรค มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับสูง ( =2.69, S.D.=0.46) สำหรับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ประกอบด้วย การรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย การจัดการความเครียด การรับประทานยา ความร่วมมือในการรักษาอย่างต่อเนื่องมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับสูง ( =2.51, S.D.=0.50) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่า การรับรู้ด้านสุขภาพมีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 อำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.415, p-value<0.001) เมื่อจำแนกการรับรู้ด้านสุขภาพรายด้าน พบว่า การรับรู้โอกาสเสี่ยงของโรค การรับรู้ประโยชน์ของการรักษาและการรับรู้อุปสรรคของการรักษามีความสัมพันธ์ทางบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.377, p-value<0.001, r=0.302, p-value<0.001, r=0.224, p-value<0.001 ตามลำดับ) แต่การรับรู้ความรุนแรงของโรคไม่พบความสัมพันธ์ทางสถิติ (r=0.083, p-value=0.266) จากผลการศึกษาครั้งนี้ผู้ให้บริการสุขสาธารณสุขควรส่งเสริมสนับสนุนให้ผู้ป่วยเบาหวานมี การรับรู้ถึงประโยชน์ของการมีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม และให้ความสำคัญกับพฤติกรรมการป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่จะช่วยให้มีสุขภาพที่ดีขึ้น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สุหิรัญ อ., & โพธิ์อ่ำ อ. (2026). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ชนิดที่ 2 อำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์. สักทอง : วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สทวท.), 4(2), 35–44. สืบค้น จาก https://li02.tci-thaijo.org/index.php/gts/article/view/1790
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กิ่งกาญจน์ สิทธิขันแก้ว และคนอื่นๆ. (2557, มกราคม-มิถุนายน). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่รักษาด้วยยาฉีดอินซูลินร่วมกับยารับประทาน. วารสารพยาบาลตำรวจ, 6(1), 102-112.

ดวงใจ พรหมพยัคฆ์ และคนอื่นๆ. (2555). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติตัวของผู้ป่วยเบาหวาน ชนิดที่ 2 ในพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านคลอง จังหวัดพิษณุโลก. [Online]. Available : http://61.19.22.215/manage/Research_pic/20130807155034.doc [2558, ตุลาคม 9].

ธีรยา วชิรเมธาวี. (2550). ความสัมพันธ์ของปัจจัยนำ ปัจจัยเอื้อ ปัจจัยเสริมกับการปฏิบัติตัวของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ในโรงพยาบาลขอนแก่น. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

นันทวัน หมื่นทอง และคนอื่นๆ. (2552). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินซูลินในตำบลหนองหลวง อำเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร. [Online]. Available : http://cph.smru.ac.th [2558, ตุลาคม 9].

นโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข, สำนัก. (2555). สถิติสาธารณสุข ปี 2555. [Online]. Available : http://bps.obs.moph.go.th/index.php?mod=bps&doc=5 [2558, ตุลาคม 8].

นูร์มา แวบือซา. (2551). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ภาวะสุขภาพกับการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานในอำเภอปะนาแระ จังหวัดปัตตานี. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่.

โรคเบาหวานแห่งประเทศไทย, สมาคม. (2557). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2557. กรุงเทพฯ : อรุณการพิมพ์.

วิษณุ เฉลิมนนท์. (2558). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในคลินิกเบาหวานสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ60 พรรษา นวมิทราชินี ตำบลโคกสลุง อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย, 5(2), 137-144.

ศิริลักษณ์ ถุงทอง และคนอื่นๆ. (2554). ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเอง เพื่อชะลอไตเสื่อมจากเบาหวานต่อพฤติกรรมการจัดการตนเอง และผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์, 35(1), 67-84.

สุธีรา บุญแต้ม และคนอื่นๆ. (2556). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 จังหวัดสุพรรณบุรี. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล.

สาธารณสุขอำเภอพยุหะคีรี, สำนักงาน. (2557). รายงานสรุปผลงานประจำปี 2557. นครสวรรค์ : กลุ่มงานควบคุมไม่ติดต่อ สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพยุหะคีรี.

Best, John W. (1997). Research in Education. (3 rd ed.). Englewood Cliffs : New Jersey Prentice Hall, Inc.

Danial Wayne W. (2010). Biostatistics : Basic Concepts and Methodology for Health Sciences 9th Edition. Hoboken, New Jersey : John Wiley.

Rosenstovk, Irain M. (1974). The Health Belief Model and Prevention Behavior. Health Education Monographs, 2(4), 354-386.

Word Health Organization. (2011). Fact Sheet no. 312 diabetes. [Online]. Available : http://www.who.int/mediecentre/fectsheet/fs312/en/index.html [2015, October 8].