การตอบสนองของรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินต่อการชะล้างพังทลายของดินและอินทรียวัตถุ ในพื้นที่ลุ่มน้ำคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร

Main Article Content

บรรจงศักดิ์ ฟักสมบูรณ์
บรรจงศรี พันธ์เหลา
สินีภา บัวสรวง

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการตอบสนองของรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินต่อการชะล้างพังทลายของดินและอินทรียวัตถุในพื้นที่ลุ่มน้ำคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร โดยการประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ร่วมกับแบบจำลองสมการสูญเสียดินสากล Universal Soil Loss Equation (USLE) ในช่วงเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2560 ถึง เดือนเมษายน พ.ศ. 2561 ซึ่งมีปัจจัยที่สำคัญ ได้แก่ ปัจจัยความคงทนต่อการถูกชะล้างพังทลายของดิน ปัจจัยของความยาวของความลาดเท ปัจจัยความลาดชัน ปัจจัยการจัดการพืช และปัจจัยการปฏิบัติควบคุมการพังทลายของดิน ผลการศึกษา พบว่า การชะล้างพังทลายของดินของรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทพื้นที่ชุมชนและสิ่งปลูกสร้างมีค่าสูงสุด เท่ากับ 35.57 ตันต่อไร่ต่อปี รองลงมา ได้แก่ รูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทพืชไร่ (มันสำปะหลัง) พื้นที่เบ็ดเตล็ด (ยางพารา) และพื้นที่ไม้ผล (หม่อน และเงาะ) เท่ากับ 17.74, 12.77 และ 6.63 ตันต่อไร่ต่อปี ตามลำดับ ส่วนปริมาณอินทรียวัตถุของรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทป่าไม่ผลัดใบในเดือนเมษายน พ.ศ. 2561 มีค่าสูงสุด เท่ากับ 23.70 เปอร์เซ็นต์ รองลงมา ได้แก่ รูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทป่าไม่ผลัดใบในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2560 เดือนมีนาคม พ.ศ. 2561 และเดือนพฤศจิกายน พ.ศ.2560 เท่ากับ 20.70, 17.73 และ 17.07 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ ส่วนรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทพืชไร่ (ข้าวโพด) มีค่าต่ำสุด เท่ากับ 0.57 เปอร์เซ็นต์ ในเดือนเมษายน พ.ศ.2561

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ฟักสมบูรณ์ บ., พันธ์เหลา บ., & บัวสรวง ส. (2026). การตอบสนองของรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินต่อการชะล้างพังทลายของดินและอินทรียวัตถุ ในพื้นที่ลุ่มน้ำคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร. สักทอง : วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สทวท.), 6(2), 11–22. สืบค้น จาก https://li02.tci-thaijo.org/index.php/gts/article/view/1846
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

นิพนธ์ ตั้งธรรม. (2527). การควบคุมการชะล้างพังทลายของดิน. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

นิพนธ์ ตั้งธรรม. (2545). แบบจำลองคณิตศาสตร์การชะล้างพังทลายของดินและมลพิษตะกอนในพื้นที่ลุ่มน้ำ. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

พัฒนาที่ดิน, กรม. (2526). การใช้สมการการสูญเสียดินสากลและมาตรการการอนุรักษ์ดิน. กรุงเทพฯ : กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

พัฒนาที่ดิน, กรม. (2545). คู่มือการปฏิบัติงาน กระบวนการวิเคราะห์ตรวจสอบดินทางเคมี. กรุงเทพฯ :กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

สมเจตน์ จันทวัฒน์. (2522). การอนุรักษ์ดินและน้ำเล่มที่ 1. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

อุตุนิยมวิทยา, กรม. (2561). สถานีอุตุนิยมวิทยากำแพงเพชร. กำแพงเพชร : ศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคเหนือ กรมอุตุนิยมวิทยา กระทรวงเทคโนโลยีสารสรเทศและการสื่อสาร.

Baver, L.D. (1965). Soil physics. New York : John Wiley and Sons, Inc.

Dunne, T. (1977). Studying patterns of soil erosion in Kenya. In Soil conservation and management in developing countries, FAO Soil Bulletin, 33 (pp.109-122).

Frevert, R.K., et al. (1955). Soil and water conservation engineering. New York : John Willey and Sons, Inc.

Hudson, N.W. (1971). Soil conservation. London : B.T. Batssford.

Schwab, G.O., et al. (1966). Soil and water conservation engineering. New York : John-Wiley and Sons, Inc.

Smith, D.D. & Wichmeier, W.H. (1957). Factor affecting sheet and rill erosion. Eos, Transaction American Geophysical Union, 38(6), 889-896.

Wischmeier, W.H. & Smith, D.D. (1965). Prediction rainfall erosion losses from cropland east of the Rocky Mountains: A guide for selection of practices for soil and water conservation. Agricultural Handbook, No. 282. Washington: USDA.

Wooldridge, D.D. (1964). Effects of parent material and vegetation on properties related to soil erosion in Central Washington. Soil Science Society of America Journal, 28(3), 430-432.