การตรวจวัดสารกำจัดศัตรูพืชกลุ่มคาร์บาเมตตกค้างในผักโดยใช้ เอนไซม์อะซิติลคลอรีนเอสเทอเรสสำหรับการประยุกต์เป็นเซนเซอร์ทางการเกษตร

Main Article Content

สุพัตรา รสชุ่ม
เบญญา เชิดหิรัญกร
ชิราวุฒิ เพชรเย็น
สุรเชษฐ์ ตุ้มมี

บทคัดย่อ

สารเคมีกำจัดศัตรูพืชกลุ่มคาร์บาเมต เมื่อเกิดการตกค้างปนเปื้อนในผักและผลไม้ทำให้เกิดผลผระทบอย่างมาก ทั้งในด้านสุขภาพส่งผลต่อระบบประสาทและกล้ามเนื้อ ด้วยเหตุนี้จึงจำเป็นต้องมีการตรวจวัดสารตกค้างในผักและผลไม้ ซึ่งการตรวจหาปริมาณของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชกลุ่มคาร์บาเมตนั้นโดยอาศัยหลักการการเกิด ปฏิกิริยาของเอนไซม์อะซิติลคลอรีนเอสเทอเรส (AChE) เปลี่ยนจากสารละลายใสให้กลายเป็นสารละลายสีเหลือง โดยสําหรับสารกลุ่มคาร์บาเมตได้ใช้คาร์บาริลเป็นตัวแทนในการทดสอบทำให้เอนไซม์อะซิติลคลอรีนเอสเทอเรส (AChE) ถูกยับยั้งและทำหน้าที่เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาในการเปลี่ยนอะซิติลไทโอคลอรีน (ACTI) ให้เป็นไทโอคลอรีนได้น้อยลง ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสีได้จากสีเหลืองเข้มจางลงตามไปด้วยและสามารถตรวจวัดการเปลี่ยนแปลงสีได้ทันทีด้วยเครื่องวัดสี Spectrophotometer Colorimeter เป็นระบบ CIE L*a*b* พบว่า ความสัมพันธ์ระหว่างค่าสี b* มีค่าลดลงเมื่อความเข้มข้นของคาร์บาริลเพิ่มขึ้น ซึ่งลดลงตามระยะเวลาและมีแนวโน้มไปในทิศทางเดียวกันทุกๆ ความเข้มข้น ซึ่งความเข้มข้นที่เหมาะสมที่สุดของคาร์บาริลในการยับยั้งการเกิดปฏิกิริยาคือ 0.2 0.6 และ 1.0 ppm ให้ผลการทดสอบได้รวดเร็วใช้เวลาเพียงแค่ 3 นาที ซึ่งใช้เวลาน้อยกว่าการทดสอบด้วยวิธีการอื่นๆ เนื่องจากคาร์บาริลสามารถยับยั้งการเกิดปฏิกิริยาของเอนไซม์อะซิติลคลอรีนเอสเทอเรส (AChE) ได้อย่างรวดเร็ว ในการศึกษาชุดทดสอบนี้สามารถบอกช่วงการปนเปื้อนของสารเคมีกลุ่มคาร์บาเมตน้อยกว่า 1 ppm จากการวิเคราะห์ค่าสี L*a*b* เพื่อการพัฒนาต่อให้อยู่ในรูปแบบเซนเซอร์เครื่องตรวจวัดทางการเกษตรต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
รสชุ่ม ส., เชิดหิรัญกร เ., เพชรเย็น ช., & ตุ้มมี ส. (2026). การตรวจวัดสารกำจัดศัตรูพืชกลุ่มคาร์บาเมตตกค้างในผักโดยใช้ เอนไซม์อะซิติลคลอรีนเอสเทอเรสสำหรับการประยุกต์เป็นเซนเซอร์ทางการเกษตร. สักทอง : วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สทวท.), 7(2), 133–148. สืบค้น จาก https://li02.tci-thaijo.org/index.php/gts/article/view/1897
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

วิชาการเกษตร, กรม. (2553). สารพิษตกค้าง : ปริมาณสารพิษตกค้างสูงสุด. [Online]. Available : https://www.acfs.go.th [2562, มีนาคม 23].

วิชาการเกษตร, กรม. (2559). เปิดตัวเลขไทยนำเข้ายาฆ่าหญ้า-แมลง กว่า 9 หมื่นตัน/ปี. [Online].

Available : https://www.isranews.org/thaireform-other-news/51511-biothai.html. [2562, เมษายน 29].

ศุลกากร, กรม. (2561). สถิติมูลค่าการส่งออกผักและผลไม้สดจากไทยมายังออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ ปี 2561. [Online]. Available : http://www.customs.go.th/statistic_report [2562, มีนาคม 8].

Arduini, F., Guidone, S., Amine, A., Palleschi, G., & Moscone, D. (2013). Acetylcholinesterase biosensor based on self-assembled monolayer-modified gold-screen printed electrodes for organophosphorus insecticide detection. Sensors and Actuators B: Chemical, 179, 201-208.

Du, D., Ding, J., Cai, J., & Zhang, A. (2007). One-step electrochemically deposited interface of chitosan–gold nanoparticles for acetylcholinesterase biosensor design. Journal of Electroanalytical Chemistry, 605, 53-60.

Ellman, G.L., Courtney, K.D., Andres, V.Jr., & Featherstone, R.M. (1961). A new and rapid colorimetric determination of acetylcholinesterase activity. Biochemical Pharmacoloy, 7(2), 88-90.

Gupta RC & Milatovic D. (2012). Organophosphates and carbamates. In: Gupta RC, editor. Veterinary Toxicolgy Basic and Principle, 581.

Kostelnik, A., Cegan, A., & Pohanka, M. (2017). Acetylcholinesterase inhibitors assay using colorimetric pH sensitive strips and image analysis by a smartphone. International Journal of Analytical Chemistry, 217, 555–561.

Smulders, C.J.G.M., Bueters, T.J.H., Van Kleef, R.G.D.M., & Vijverberg, H.P.M. (2013). Selective effects of carbamate pesticides on rat neuronal nicotinic acetylcholine receptors and rat brain acetylcholinesterase. Toxicology and Applied Pharmacology, 193, 139-146.

Yam, K.L, & Papadakis, S.E. (2013). A simple digital imaging method for measuring and analyzing color of food surfaces. Journal of Food Engineering, 61, 137-142.

Yang., et al. (2018). A high performance N-doped carbon quantum dots/5,5’-dithiobis-(2-nitrobenzoic acid) fluorescent sensor for biothiols detection. Sensors and Actuators B Chemical, 255, 3179-3186.

Walker, C.H., Sibly, R.M., Hopkin, S.P., & Peakall, D.B. (2012). Principles of Ecotoxicology. (4th ed.). Florida : CRC Press.