ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด การสนับสนุนทางสังคม และการดำรงบทบาทมารดาของมารดาวัยรุ่นหลังคลอด
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะซึมเศร้าหลังคลอด การสนับสนุนทางสังคมและการดำรงบทบาทมารดาของมารดาวัยรุ่นหลังคลอด กลุ่มตัวอย่างเป็นมารดาวัยรุ่นหลังคลอดปกติในโรงพยาบาลตรัง อายุน้อยกว่า 19 ปี จำนวน 181 ราย เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ 1) แบบประเมินภาวะซึมเศร้าหลังคลอด 2) แบบประเมินการรับรู้การสนับสนุนทางสังคม 3) แบบประเมินการดำรงบาทมารดา และได้ทดสอบค่าความเที่ยงได้ 0.89 การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และสหสัมพันธ์เพียร์สัน ผลการศึกษาพบว่า 1) มารดาวัยรุ่นหลังคลอดค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับต่ำ (Mean=6.53, S.D.=1.40) 2) 2)การสนับสนุนทางสังคมมารดาวัยรุ่นหลังคลอด ค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก (Mean = 3.77, SD = .23) 3) การดำรงบทบาทมารดา ค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก (Mean = 3.72, SD = .42) 4) ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดมีความสัมพันธ์ทางลบกับการดำรงบทบาทมารดา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = -.145, p < 0.01) 5) การสนับสนุนทางสังคมมีความสัมพันธ์ทางบวกกับการดำรงบทบาทมารดา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .422, p < 0.01) จากการศึกษาวิจัยในครั้งนี้ ผู้ดูแลสามารถดูแลกลุ่มมารดาวัยรุ่นและสามีโดยเฉพาะ เพื่อให้สามารถได้รับข้อมูลและมีความกล้าในการพูดคุย ฝึกฝนทักษะการดูและบุตรได้อย่างมั่นใจ ทำให้ผู้ดูแลสามารถส่งเสริมให้สามีและครอบครัวเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลบุตร ส่งเสริมการสนับสนุนทางสังคม เพื่อให้มารดาวัยรุ่นมีการดำรงบทบาทมารดาวัยรุ่นที่เหมาะสม
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##เอกสารอ้างอิง
กุสุมา หมวกมณี และมาดี ลิ่มสกุล. (2563, กรกฎาคม-ธันวาคม). ลิ่มสกุลการปรับตัวของแม่วัยรุ่นต่อบทบาทความเป็นแม่: ศึกษาเฉพาะกรณีคลินิกรักษ์ดรุณ โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์, 28(2), 60-85.
กุสุมล แสนบุญมา, ธัญญมล สุริยานิมิตรสุข, กิตติิพร ประชาศรัยสรเดช และนวพร มามาก. (2564, เมษายน-สิงหาคม). ปัจจัยที่มีผลต่อภาวะซึมเศร้าหลังคลอดในมารดาครรภ์แรก. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 31(2), 128-139.
ขนิษฐา เมฆกมล และอารีรัตน์ วิเชียรประภา. (2561, กรกฎาคม-ธันวาคม). บทบาทพยาบาลในการดูแลมารดาวัยรุ่น. วารสารวิจัยวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 12(2), 69-77.
คชารัตน์ ปรีชล. (2559,กรกฎาคม-ธันวาคม). ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด: การป้องกันและการดูแล. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย, 9(2), 24-35.
นลินี สิทธิบุญมา, กรรณิการ์ กันธะรักษา และบังอร ศุภวิทิตพัฒนา. (2563, เมษายน-มิถุนายน). ความเครียดการสนับสนุนทางสังคมและภาวะซึมเศร้าหลังคลอดของมารดาครรภ์แรก. พยาบาลสาร, 47(2), 169-179.
นภัสนันท์ สุขเกษม. (2559). ปัจจัยทำนายภาวะซึมเศร้าหลังคลอด. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 34(1), 61–69.
พิชาภรณ์ จันทนกุล, สมฤดี ชื่นกิติญานนท์, สุกฤตา ตะการีย์ และศิริพร สามสี. (2564). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องต่อการตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ของสตรีวัยรุ่นที่ฝากครรภ์ ในโรงพยาบาลกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 22(43), 62-76.
วรัญญา มูลธิโต, พรรณพิไล ศรีอาภรณ์ และฉวี เบาทรวง. (2560, เมษายน-มิถุนายน). ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด การสนับสนุนทางสังคม และความสามารถในการปฏิบัติหน้าที่ของมารดาวัยรุ่น. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 44(2), 23-33.
วราภรณ์ ปฏิสังข์. (2560). ผลของโปรแกรมการให้ความรู้และการสนับสนุนของครอบครัว ต่ออารมณ์เศร้าในมารดาหลังคลอด. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการผดุงครรภ์ขั้นสูง คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.
วัลยา เชาว์พานิชย์เวช. (2558). ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะซึมเศร้าหลังคลอดในโรงพยาบาลกลาง. วารสารโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์, 8(1), 12–21.
วิโรจน์ ฉิ่งเล็ก, วารุณี เกตุอินทร์ และอัจฉราวดี ศรียะศักดิ์. (2561, มกราคม–เมษายน). ประสบการณ์การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในมารดาวัยรุ่นครรภ์แรก. วารสารนราธิวาสราชนครินทร์, 10(1), 122-132.
โรงพยาบาลตรัง (2563). รายงานสรุปสถิติโรงพยาบาลตรัง ปี 2563. ตรัง : โรงพยาบาลตรัง.
ศรีสมร ภูมนสกุล, อรพรรณ สมบูรณ์ทรัพย์ และอุษา ศิริวัฒนโชค. (2547, มกราคม-มีนาคม). การพัฒนาแบบวัดความสำเร็จในการดำรงบทบาทมารดา:ฉบับปรับปรุงและคุณสมบัติด้านการวัด. วารสารพยาบาลศาสตร์, 22(1), 28-38.
สํานักอนามัยการเจริญพันธุ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2563). สถิติการคลอดของแมวัยรุ่นประเทศไทยป พ.ศ. 2563 Statistics on Adolescent Births, Thailand 2020. กรุงเทพฯ : กระทรวงสาธารณสุข.
อรทัย ปานเพชร และปราโมทย์ วงศ์สวัสดิ์. (2563, กรกฏาคม–ธันวาคม). การตั้งครรภ์ไม่พร้อมของวัยรุ่น: แนวทางการป้องกันและเฝ้าระวัง. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 31(2), 280-292.
อิสรีย์ ปัดภัย, ภาวิณี แสนชนม์, เทพไทย โชติชัย, ศันสนีย์ จันทะสุข, ณิชกานต์ มีลุน และวนิดา ศรีพรหมษา (2565, มกราคม -เมษายน).ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพทางเพศกับพฤติกรรมป้องกันโรคเอดส์ และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในวัยรุ่น ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 9(1), 296-309.
Cox, J.L., Holden, J.M. & Sagovsky, R. (1987, June). Detection of postnatal depression : Development of the 10 item Edinburgh Postnatal Depression Scale. British Journal of Psychiatric, 150(6), 782-6.
Field T. (2010) Postpartum depression effects on early interactions, parenting, and safety practices: A review. Infant Behavior & Development, 33(1), 1-6.
House, J.S. (1981). Work stress and social support. MA : Addison-Wesley.
Kendall-Tackett, K.A. (2017). Rethinking depression in new mothers: Current research trends and their implications for practice. Clinical Lactation, 8(1), 5-7.
Krejcie, R.V. & Morgan, D.W. (1970, September). Determining ample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
Lowdermilk, D., et al. (2019). Maternity woman’s health care. (12 th ed). St. Louis : Mosby.
Mercer, R.T. (1985, June-August). The process of maternal role attainment over the first year. Nursing Research, 34(4), 198-204.
Michael O’Hara, & McCabe, J. E. (2013). Postpartum depression: current status and future directions. Annual Review of Clinical Psychology, 9, 379–407.
Pillitteri, A. (2022). Maternal and child nursing. (8 th ed.). Philadelphia : Lippincott Williams and Wilkins Publication.
Piyanupong, J., Liabsuetrakul, T. & Vittayanont, A. (2007). Validation of the Thai Edinburgh Postnatal Depression Scale for screening postpartum depression. Psychiatry Research, 149(1-3), 253-9.
World Health Organization. (2017). Depression and other common mental disorders: Global Health Estimates. Geneva Switzerland : World Health Organization.