การวิเคราะห์พลังงานต่อหน่วยการผลิตและแนวทางการลดพลังงานในกระบวนการผลิตหินปูนของโรงไฟฟ้าแม่เมาะ

Main Article Content

ประกอบ ปะระมะ
พุทธดี อุบลศุข
ธนวรกฤต โอฬารธนพร
สุรัตน์ เศษโพธิ์

บทคัดย่อ

โรงไฟฟ้าถ่านหินแม่เมาะ อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง มีการผลิตหินปูนเพื่อใช้สำหรับการกำจัดก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO2) ที่เกิดจากการเผาไหม้ถ่านหิน ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงหลักที่ใช้ในการผลิตไฟฟ้า ทำให้มีปริมาณการใช้หินปูนกว่าปีละ 1,296,941 ton โดยกระบวนการผลิตหินปูนทำในพื้นที่เหมืองหินปูนของโรงไฟฟ้าแม่เมาะ ซึ่งจะใช้เครื่องจักรที่มีการใช้พลังงานจากน้ำมันดีเซลและไฟฟ้าเป็นหลัก ผลการวิเคราะห์ค่าพลังงานต่อหน่วยการผลิต (Specific Energy Consumption; SEC) ของกระบวนการผลิตหินปูน ประกอบด้วย การใช้พลังงานทางตรงและการใช้พลังงานทางอ้อมจากการขนส่งทรัพยากรที่ใช้ในกระบวนการผลิต พบว่า การผลิตหินปูน 1 ton มีค่า SEC เท่ากับ 78.31 MJ แบ่งเป็นการใช้พลังงานทางตรง 76.52 MJ และพลังงานทางอ้อม 1.79 MJ มาจาก 4 กระบวนการ คือ กระบวนการเปิดพื้นที่ทำเหมืองและการเจาะระเบิดหิน ใช้พลังงานจากน้ำมันดีเซลสำหรับเครื่องจักรหนักมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 48.01 ของพลังงานทั้งหมด กระบวนการบดย่อยและการคัดแยกหินปูน กระบวนการขนส่งหินเข้าโรงแต่งแร่ และกระบวนการขนส่งหินปูนเข้าโรงไฟฟ้า มีการใช้พลังงานคิดเป็นร้อยละ 34.83, 12.05 และ 5.11 ของการใช้พลังงานทั้งหมดตามลำดับ สำหรับมาตรการการลดพลังงานที่สามารถทำได้ ณ ปัจจุบันของเหมืองหินปูน คือ การลดอัตราหินป้อนย้อนกลับในกระบวนการบดย่อยและการลดเวลาการจอดรอของรถขนส่งจะสามารถลดค่า SEC ลงได้ 5.51 MJ ต่อ 1 ton-หินปูน หรือคิดเป็นร้อยละ 7.03 ของกระบวนการผลิตทั้งหมด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ปะระมะ ป., อุบลศุข พ., โอฬารธนพร ธ., & เศษโพธิ์ ส. (2026). การวิเคราะห์พลังงานต่อหน่วยการผลิตและแนวทางการลดพลังงานในกระบวนการผลิตหินปูนของโรงไฟฟ้าแม่เมาะ. สักทอง : วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สทวท.), 10(1), 123–134. สืบค้น จาก https://li02.tci-thaijo.org/index.php/gts/article/view/1956
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย. สัดส่วนการใช้เชื้อเพลิงผลิตพลังงานไฟฟ้าในระบบของ กฟผ. ปี 2564. [Online]. Available : http://www.gat.co.th/index.php. [2564, สิงหาคม 15].

นโยบายและแผนพลังงาน, สำนัก. (2558). รายงานสถิติการใช้พลังงานของประเทศไทย 2558. กรุงเทพฯ :กระทรวงพลังงาน.

พศวีร์ ศรีโหมด และธนภัทร พรมวัฒนภักดี. (2558). การวิเคราะห์ดัชนีการใช้พลังงานในอาคารเรียนของมหาวิทยาลัยศรีปทุม. ในการประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยศรีประทุม ครั้งที่ 10. วันที่ 22 ธันวาคม 2558(หน้า 1137-1145). กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศรีประทุม.

วิจิตร ไสยาศรี, พงศกร คชาพงศ์กุล และชานนท์ บุญมีพิพธ. (2562). ดัชนีชี้วัดสมรรถนะด้านพลังงานเพื่อบ่งชี้ประสิทธิภาพการใช้พลังงานของโรงงานผลิตผ้าเบรก. ใน การประชุมวิชาการมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ครั้งที่ 4 และการประชุมระดับนานาชาติ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ ครั้งที่ 1. วันที่ 26-28 มิถุนายน 2562(หน้า 1-12). กรุงเทพฯ : โรงแรมรอยัลริเวอร์.

สุดารัตน์ ผาสุกโก นิพนธ์ ตังคณานุรักษ์ และคณิตา ตังคณานุรักษ์. (2557). การบำบัดน้ำเสียของโรงงานข้าวแคบ ด้วยการลดความเป็นกรดโดยใช้หินปูนและการบำบัดแบบธรรมชาติ ของโครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ยอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยขอนแก่น, 14(3), 12-23.

Attavanich, W., Chantarat, S., Chenphuengpawn, J., Mahasuweerachai, P., & Thampanishvong, K. (2019). Farms, Farmers and Farming: a Perspective through Data and Behavioral Insights. [Online]. Available : https://www.pier.or.th/wp-content/uploads/2019/09/ paper2_paper_ Sommarat-Jirath-Phumsit-Witsanu-Kannika.pdf [2021, August 15].

Department of Primary Industries and Mines. (2019). Mineral Statistics of Thailand 2014-2018. [Online]. Available : http://www1.dpim.go.th/dt/pper/000001567147580.pdf [2021, August 15].

Ecoinvent. (2014). Ecoinvent V 3.1 Database. Swiss Centre for Life Cycle Inventories, Dübendorf, Switzerland.

Kittipongvises, S. & Polprasert, C. (2016). GHGs Emissions and Sustainable Solid Waste Management. [Online]. Available : https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-10-0150-5_3 [2021, August 15].

Kittipongvises, S. (2017). Assessment of Environmental Impacts of Limestone Quarrying Operations in Thailand. Environmental and Climate Technologies, 20(20), 67-83.

Liu, F., Cai, Q., Chen, S. & Zhou, W. (2015). A comparison of the energy consumption and carbon emissions for different modes of transportation in open-cut coal mines. International Journal of Mining Science and Technology, 25(2), 261-266.

Niyomthai, S. & Wattanawan, A. (2014). Sustainable Mining in Thailand : Paradigm Shift in Environmental Management. Applied Environmental Research, 36(1), 55-63.

Pasukko, S., Tungkananuruk, N. & Tungkananuruk, K. (2014). Wastewater Treatment of Khaew Kaeb Factory by Deacidification Using Limestone and The Natural Treatment of The King’s Royally Initiated Laem Phak Bia Environmental Research and Development Project. KKU Research Journal, 14(3), 12-23.

Srimod, P. & Promwattanapakdee, T. (2015). Specific Energy Consumption Analysis in Lecture Building Sripatum University. In 10th International and National Sripatum University. 22 December 2015(pp.1137-1145). Bangkok : Sripatum University.