การศึกษาคุณภาพน้ำจากการใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง จังหวัดบึงกาฬ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินคุณภาพของน้ำจากการใช้ประโยชน์ที่ดินโดยรอบพื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลงจังหวัดบึงกาฬ โดยกำหนดจุดเก็บตัวอย่างน้ำผิวดิน 5 พื้นที่ ได้แก่ พื้นที่สงวน พื้นที่ชุมชน พื้นที่เพื่อการอนุรักษ์น้ำอุปโภคและบริโภค พื้นที่วัดคุณภาพน้ำโดยรวม และพื้นที่กิจกรรมเพื่อเป็นสถานที่พักผ่อน ทำการเก็บตัวอย่างน้ำจำนวน 8 ครั้ง (1 ครั้ง/เดือน) เป็นระยะเวลา 8 เดือน ในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2563  จากผลการศึกษาพบว่าจุดเก็บน้ำทั้ง 5 พื้นที่ ระหว่างเดือนพฤษภาคม-เดือนธันวาคม มีค่าความเป็นกรด-ด่าง อยู่ในช่วง 5.85±0.04 ถึง 8.56±0.01 อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดินประเภทที่ 2, 3 และ 4 ของแข็งละลายน้ำทั้งหมดมีค่าอยู่ในช่วง 10.00±0.00 มิลลิกรัม/ลิตร ถึง 35.33±0.32 มิลลิกรัม/ลิตร ออกซิเจนละลายในน้ำมีค่าอยู่ในช่วง 4.18±0.01 มิลลิกรัม/ลิตร ถึง 8.79±0.02 มิลลิกรัม/ลิตร อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดินประเภทที่ 2 และ 3 บีโอดีมีค่าอยู่ในช่วง 1.55±0.15 มิลลิกรัม/ลิตร ถึง 13.15±0.05 มิลลิกรัม/ลิตร อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดินประเภทที่ 3, 4 และ 5 แอมโมเนียไนโตรเจนมีค่าอยู่ในช่วง 0.007±0.006 มิลลิกรัม/ลิตร ถึง 0.055±0.005 มิลลิกรัม/ลิตร อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดินประเภทที่ 2 ทีเคเอ็นมีค่าอยู่ในช่วง 0.22±0.00 มิลลิกรัม/ลิตร ถึง 0.95±0.11 มิลลิกรัม/ลิตร แบคทีเรียกลุ่มโคลิฟอร์มทั้งหมดมีค่าอยู่ในช่วงน้อยกว่า 3 MPN/100 ml ถึง 93.0 MPN/100 ml อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดินประเภทที่ 2 แบคทีเรียกลุ่มฟิคัลโคลิฟอร์มมีค่าอยู่ในช่วงน้อยกว่า 3 MPN/100 ml ถึง 21.0 MPN/100 ml อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดินประเภทที่ 2 ดัชนีคุณภาพน้ำของน้ำในที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลงทั้ง 5 พื้นที่ พบว่ามีคะแนนอยู่ในช่วง 58.14 ถึง 88.39 อยู่ในเกณฑ์ดัชนีคุณภาพน้ำพอใช้จนถึงดี ดัชนีคุณภาพน้ำในเดือนพฤษภาคมอยู่ในเกณฑ์คุณภาพดี  ดัชนีคุณภาพน้ำช่วงเดือนมิถุนายนถึงกันยายนอยู่ในเกณฑ์คุณภาพพอใช้ถึงดี ในขณะที่ดัชนีคุณภาพน้ำช่วงเดือนตุลาคมถึงธันวาคมอยู่ในเกณฑ์คุณภาพพอใช้ โดยรวมการใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่สงวน พื้นที่ชุมชน พื้นที่เพื่อการอนุรักษ์น้ำเพื่อการอุปโภคและบริโภค พื้นที่ตรวจวัดคุณภาพน้ำโดยรวม และพื้นที่กิจกรรมเพื่อเป็นสถานที่พักผ่อน พบว่าดัชนีคุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์คุณภาพพอใช้ถึงดี สามารถสรุปได้ว่าอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานแหล่งน้ำผิวดินประเภทที่ 2 และ 3