การพัฒนาระบบบำบัดน้ำเสียจากวัสดุท้องถิ่นเพื่อปรับปรุงคุณภาพน้ำทิ้ง จากสถานประกอบการประเภทร้านอาหาร บริเวณริมแม่น้ำวัง จังหวัดลำปาง

บทคัดย่อ

ปัญหาน้ำเสียที่มีไขมันและน้ำมันปนเปื้อนจากสถานประกอบการประเภทร้านอาหารบริเวณริมแม่น้ำวัง จังหวัดลำปาง เป็นสาเหตุสำคัญของคุณภาพน้ำที่เสื่อมโทรม งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบบำบัดน้ำเสียต้นทุนต่ำและประเมินประสิทธิภาพของวัสดุท้องถิ่น เช่น ถ่านไม้และดินเบาในการกำจัดน้ำมัน โดยได้ออกแบบระบบบำบัดขนาด 100 ลิตร พร้อมล้อเลื่อน มีท่อพีวีซีและวาล์วสำหรับควบคุมการไหล และทำการทดลองในห้องปฏิบัติการเพื่อหาเงื่อนไขที่เหมาะสมที่สุดในการดูดซับน้ำมัน จากผลการวิจัย พบว่า ถ่านไม้ขนาด 2 มิลลิเมตร มีประสิทธิภาพในการดูดซับน้ำมันดีที่สุด โดยสามารถดูดซับได้มากถึง 91.17 กรัม (63.09%) เมื่อเทียบกับวัสดุชนิดอื่น ขณะที่ ดินเบา มีประสิทธิภาพต่ำกว่าชัดเจน โดยดูดซับได้เพียง 26.52 กรัม ที่ขนาด 5 มิลลิเมตร นอกจากนี้ การศึกษาเรื่องผลของระยะเวลาแสดงให้เห็นว่า ถ่านไม้มีประสิทธิภาพในการดูดซับที่ค่อนข้างคงที่แม้ระยะเวลาการแช่เปลี่ยนแปลง (60.73% - 63.09%) ขณะที่ดินเบามีประสิทธิภาพสูงสุดที่เวลา 12 ชั่วโมง (32.56%) ส่วนการเพิ่มปริมาณวัสดุพบว่า ถ่านไม้ 150 กรัม สามารถดูดซับน้ำมันได้สูงถึง 99.98% ซึ่งสูงกว่าดินเบาทุกระดับปริมาณที่ทดลอง สำหรับวัสดุผสม ถ่านไม้ต่อดินเบาในอัตราส่วน 4:1 ให้ประสิทธิภาพสูงสุด (99.82%) รองลงมาคือ 1:0.5 และ 2:1 ขณะที่สัดส่วนที่มีดินเบามาก (1:2) ให้ผลต่ำที่สุด (88.10%) แสดงให้เห็นว่าการใช้ถ่านไม้เป็นวัสดุหลักให้ผลดีที่สุด ท้ายที่สุด การวิเคราะห์คุณภาพน้ำทิ้งพบว่ามีค่ามลพิษสูงเกินมาตรฐาน ได้ยืนยันถึงความจำเป็นของงานวิจัยนี้ และผลการทดลองทั้งหมดก็ชี้ชัดว่า การใช้ถ่านไม้เป็นวัสดุหลักในระบบบำบัดเป็นแนวทางแก้ไขปัญหาที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสมอย่างยิ่ง