การเปรียบเทียบประสิทธิภาพการตรวจหาเชื้อมาลาเรีย ระหว่างเทคนิคปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรสเชิงปริมาณกับการตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ในพื้นที่ระบาดของประเทศไทย พ.ศ. 2560-2563

Main Article Content

พัชริดา บุญเดช
รุ่งนิรันดร์ สุขอร่าม
พลวัชร์ เรืองศิรรักษ์

บทคัดย่อ

โรคไข้มาลาเรียเป็นโรคติดเชื้อที่เกิดจากโปรโตซัวในกลุ่มพลาสโมเดียม (Plasmodium spp.) ถึงแม้จะมียารักษาให้หายขาด ได้ แต่หากวินิจฉัยล่าช้าและรักษาไม่ทันท่วงที อาจทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพ การตรวจหาเชื้อมาลาเรียระหว่างเทคนิคอณูชีวโมเลกุล (Quantitative PCR; qPCR) กับการตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ โดยทำการ ศึกษาในตัวอย่างผู้ป่วยมาลาเรียจํานวน 198 ราย ที่เก็บระหว่างปี พ.ศ. 2560-2563 จากโครงการเฝ้าระวังประสิทธิผลของยาต้าน มาลาเรีย (Integrated Drug Efficacy Surveillance; iDES) ในพื้นที่ระบาดของ 14 จังหวัด ได้แก่ แม่ฮ่องสอน เชียงราย เชียงใหม่ ตาก ศรีสะเกษ อุบลราชธานี ชลบุรี ระนอง ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช พังงา และยะลา ผลการศึกษาพบ ความสอดคล้องของผลการตรวจทั้งสองวิธีร้อยละ 94.95 (188 ตัวอย่าง) และผลไม่สอดคล้องร้อยละ 5.05 (10 ตัวอย่าง) โดยส่วน ใหญ่เป็นการติดเชื้อมาลาเรียมากกว่าหนึ่งชนิดและการติดเชื้อ P. Knowlesi เมื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพการตรวจ พบว่า PCR มี ความถูกต้อง ความไว และความจำเพาะร้อยละ 100 แม้ว่า qPCR จะมีต้นทุนสูงกว่า แต่ความแม่นยำของผลการตรวจสามารถนำ ไปใช้เป็นข้อมูลทางระบาดวิทยาเพื่อการควบคุมและป้องกันโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บุญเดช พ., สุขอร่าม ร., & เรืองศิรรักษ์ พ. (2026). การเปรียบเทียบประสิทธิภาพการตรวจหาเชื้อมาลาเรีย ระหว่างเทคนิคปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรสเชิงปริมาณกับการตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ในพื้นที่ระบาดของประเทศไทย พ.ศ. 2560-2563. วารสารโรคติดต่อนำโดยแมลง, 17(1), 1–10. สืบค้น จาก https://li02.tci-thaijo.org/index.php/VBDJ/article/view/1560
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ