การวิเคราะห์เชิงพรรณนาข้อมูลระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออก (Dengue disease) ทั้ง 5 มิติของการดําเนินงาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคไข้เลือดออกเดงกี (Dengue illness) (1) เป็นโรคประจำถิ่นของประเทศไทยและเป็นปัญหาสาธารณสุข ที่สำคัญของประเทศมานานกว่า 57 ปี โดยเริ่มมีการระบาดครั้งแรกในประเทศไทยเมื่อปีพ.ศ. 2501 ในพื้นที่ กรุงเทพมหานครและเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในเขตเมืองใหญ่ จนกระทั่งในปีพ.ศ. 2530 เกิดการระบาดครั้งใหญ่ โดยมีรายงานผู้ป่วยสูงถึง 174,285 ราย เสียชีวิต 1,007 ราย ทุกจังหวัดมีรายงานผู้ป่วยมากบ้างน้อยบ้าง และมีรายงานต่อเนื่องเป็นประจำทุกปีโดยมากมักเป็นผู้ป่วยที่อาศัยในเขตเมืองเขตเทศบาลและชุมชนที่มีที่พักอาศัยอยู่อย่างหนาแน่นโดยในอดีตกลุ่มผู้ป่วยส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มเด็กเล็กอายุ 5-9 ปี แต่ในปัจจุบันกลุ่มผู้ป่วนส่วนใหญ่เป็นเด็กโตอายุ 10-14 ปีและมีแนวโน้มการเพิ่มขึ้นของผู้ป่วยในวัยผู้ใหญ่เพิ่มมากขึ้น ปัจจุบันมีรายงานผู้ป่วยกระจายในทุกจังหวัด เฉลี่ยประมาณปีละ 50,000-60,000 ราย และจะมีรายงานผู้ป่วยสูงขึ้นในทุก 3-5 ปี สูงเกินกว่า 100,000 รายโดยสามารถตรวจพบเชื้อไวรัสเดงกี (Dengue virus) ครบทั้ง 4 ชนิดมากน้อยในแต่ละปีประเทศไทยจัดเป็นประเทศในกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อการระบาดโรคจำนวน ผู้ป่วยเฉลี่ยต่อปี (ประมาณ 60,000 ราย) สูงเป็นอันดับ 6 ใน 30 ประเทศ (WHO,2004-2010)
โรคไข้เลือดออกมียุงลาย (Aedes spp.) เป็นพาหะนําโรคที่มีศักยภาพสูงทั้งในด้านการขยายพันธุ์ และการแพร่เชื้อโดยแหล่งเพาะพันธุ์เป็นภาชนะเก็บกักน้ำที่พบได้ทั่วไปในระดับครัวเรือน รวมทั้งสภาพแวดล้อมต่างๆ รอบบ้าน มาตรการสำคัญในการป้องกันโรคจึงอยู่ที่การมีส่วนร่วมของครัวเรือนในการจัดการสภาพแวดล้อมภายในและรอบบ้านให้มีแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายให้น้อยที่สุดเพื่อป้องกันการติดโรคที่อาจเกิดขึ้นในครัวเรือน ส่วนการควบคุมการแพร่ระบาดยังมีความจําเป็นที่ต้องใช้สารเคมีพ่นทำลายยุงพาหะนําโรคในพื้นที่เกิดโรค ควบคู่กับการควบคุมแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายซึ่งกรมควบคุมโรคมีการผลักดันนโยบายโดยการใช้การจัดการพาหะนําโรค แบบผสมผสาน (Integrated Vector Management : IVM) ผ่านกลไกอำเภอควบคุมโรคเข้มแข็งแบบยั่งยืน ทั้งนี้ วิธีการดังกล่าวจำเป็นต้องมีความร่วมมือจากชุมชนทุกระดับอย่างจริงจังโดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงก่อนฤดูกาล ระบาดในเดือนมกราคมถึงเมษายนประกอบกับปัจจุบันมีการพัฒนาวัคซีนโรคไข้เลือดออกมาใช้ในบางประเทศ ได้แก่ บราซิล เม็กซิโก และฟิลิปปินส์ แต่ยังคงต้องติดตามประสิทธิผล และประสิทธิภาพโดยรวมในระยะยาวต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อคิดเห็นและเนื้อหาที่ปรากฏในบทความเป็นความเห็นส่วนบุคคลของผู้แต่งแต่ละท่าน มิได้สะท้อนถึงทัศนะของวารสารหรือหน่วยงาน/สถาบันต้นสังกัด ความถูกต้องและข้อผิดพลาดใด ๆ เป็นความรับผิดชอบของผู้แต่งโดยเฉพาะ
การนำบทความ เนื้อหา ข้อมูล หรือภาพประกอบไปใช้ซ้ำหรือเผยแพร่ในลักษณะอื่น ต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจาก กองโรคติดต่อนำโดยแมลง ก่อนเท่านั้น
