A Descriptive Analysis of Dengue Surveillance System Data across Five Operational Dimensions
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
โรคไข้เลือดออกเดงกี (Dengue illness) (1) เป็นโรคประจำถิ่นของประเทศไทยและเป็นปัญหาสาธารณสุข ที่สำคัญของประเทศมานานกว่า 57 ปี โดยเริ่มมีการระบาดครั้งแรกในประเทศไทยเมื่อปีพ.ศ. 2501 ในพื้นที่ กรุงเทพมหานครและเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในเขตเมืองใหญ่ จนกระทั่งในปีพ.ศ. 2530 เกิดการระบาดครั้งใหญ่ โดยมีรายงานผู้ป่วยสูงถึง 174,285 ราย เสียชีวิต 1,007 ราย ทุกจังหวัดมีรายงานผู้ป่วยมากบ้างน้อยบ้าง และมีรายงานต่อเนื่องเป็นประจำทุกปีโดยมากมักเป็นผู้ป่วยที่อาศัยในเขตเมืองเขตเทศบาลและชุมชนที่มีที่พักอาศัยอยู่อย่างหนาแน่นโดยในอดีตกลุ่มผู้ป่วยส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มเด็กเล็กอายุ 5-9 ปี แต่ในปัจจุบันกลุ่มผู้ป่วนส่วนใหญ่เป็นเด็กโตอายุ 10-14 ปีและมีแนวโน้มการเพิ่มขึ้นของผู้ป่วยในวัยผู้ใหญ่เพิ่มมากขึ้น ปัจจุบันมีรายงานผู้ป่วยกระจายในทุกจังหวัด เฉลี่ยประมาณปีละ 50,000-60,000 ราย และจะมีรายงานผู้ป่วยสูงขึ้นในทุก 3-5 ปี สูงเกินกว่า 100,000 รายโดยสามารถตรวจพบเชื้อไวรัสเดงกี (Dengue virus) ครบทั้ง 4 ชนิดมากน้อยในแต่ละปีประเทศไทยจัดเป็นประเทศในกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อการระบาดโรคจำนวน ผู้ป่วยเฉลี่ยต่อปี (ประมาณ 60,000 ราย) สูงเป็นอันดับ 6 ใน 30 ประเทศ (WHO,2004-2010)
โรคไข้เลือดออกมียุงลาย (Aedes spp.) เป็นพาหะนําโรคที่มีศักยภาพสูงทั้งในด้านการขยายพันธุ์ และการแพร่เชื้อโดยแหล่งเพาะพันธุ์เป็นภาชนะเก็บกักน้ำที่พบได้ทั่วไปในระดับครัวเรือน รวมทั้งสภาพแวดล้อมต่างๆ รอบบ้าน มาตรการสำคัญในการป้องกันโรคจึงอยู่ที่การมีส่วนร่วมของครัวเรือนในการจัดการสภาพแวดล้อมภายในและรอบบ้านให้มีแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายให้น้อยที่สุดเพื่อป้องกันการติดโรคที่อาจเกิดขึ้นในครัวเรือน ส่วนการควบคุมการแพร่ระบาดยังมีความจําเป็นที่ต้องใช้สารเคมีพ่นทำลายยุงพาหะนําโรคในพื้นที่เกิดโรค ควบคู่กับการควบคุมแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายซึ่งกรมควบคุมโรคมีการผลักดันนโยบายโดยการใช้การจัดการพาหะนําโรค แบบผสมผสาน (Integrated Vector Management : IVM) ผ่านกลไกอำเภอควบคุมโรคเข้มแข็งแบบยั่งยืน ทั้งนี้ วิธีการดังกล่าวจำเป็นต้องมีความร่วมมือจากชุมชนทุกระดับอย่างจริงจังโดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงก่อนฤดูกาล ระบาดในเดือนมกราคมถึงเมษายนประกอบกับปัจจุบันมีการพัฒนาวัคซีนโรคไข้เลือดออกมาใช้ในบางประเทศ ได้แก่ บราซิล เม็กซิโก และฟิลิปปินส์ แต่ยังคงต้องติดตามประสิทธิผล และประสิทธิภาพโดยรวมในระยะยาวต่อไป
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
The opinions and content expressed in the articles are solely those of the individual authors and do not necessarily reflect the views of the journal or the authors’ affiliated institutions. Authors are fully responsible for the accuracy and correctness of their work.
Any reuse, reproduction, or redistribution of the articles, content, data, or images in other forms requires prior written permission from the Division of Vector Borne Diseases.
