การพัฒนาและยกระดับผลิตภัณฑ์ปุ๋ยอินทรีย์ด้วยแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อสร้างมูลค่าและเสริมความเข้มแข็งของกลุ่มเกษตรอินทรีย์นางั่ว อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์

บทคัดย่อ

การผลิตปุ๋ยอินทรีย์ของกลุ่มเกษตรอินทรีย์นางั่ว จังหวัดเพชรบูรณ์ ดำเนินการโดยอาศัยประสบการณ์เป็นหลัก ทำให้ยังมีข้อจำกัดทางด้านคุณภาพและธาตุอาหารที่ยังไม่สอดคล้องกับเกณฑ์มาตรฐาน การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและยกระดับผลิตภัณฑ์ปุ๋ยอินทรีย์ด้วยแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนาแบบผสานวิธี เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย แบบสอบถามและแบบสังเกตเพื่อถอดบทเรียนองค์ความรู้เดิม การวิเคราะห์คุณภาพทางเคมีและโลหะหนักในห้องปฏิบัติการ และแบบประเมินความพึงพอใจ ผลการวิจัย พบว่า ปุ๋ยอินทรีย์สูตรเดิมของกลุ่มเกษตรกรมีปริมาณไนโตรเจนทั้งหมดในระดับต่ำ เมื่อเทียบกับเกณฑ์มาตรฐานกำหนด งานวิจัยนี้จึงได้พัฒนาปรับปรุงส่วนผสมโดยเพิ่มสัดส่วนมูลไก่จาก 2 ส่วน เป็น 4 ส่วน ผลการเปรียบเทียบคุณภาพปุ๋ยอินทรีย์ก่อนและหลังการปรับปรุงด้วยสถิติ t-test พบว่า มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.01) โดยปุ๋ยอินทรีย์หลังการปรับปรุงมีปริมาณไนโตรเจนทั้งหมดเพิ่มขึ้นเป็น 1.54% ค่าคาร์บอนต่อไนโตรเจน (C/N ratio) 14.65:1 และปริมาณโลหะหนักเป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานกำหนดผลการประเมินความพึงพอใจต่อการออกแบบตราสัญลักษณ์และบรรจุภัณฑ์ พบว่าด้านความชัดเจนและจดจำได้ง่ายมีค่ามากที่สุด (= 4.80) และความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (= 4.70) สำหรับการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่กลุ่มเกษตรกร พบว่า ด้านความรู้ความสามารถและประสบการณ์ของวิทยากรมีระดับความพึงพอใจมากที่สุด (= 4.90) และได้รับความพึงพอใจโดยรวมในระดับมากที่สุด (= 4.75) ซึ่งผลลัพธ์เหล่านี้แสดงให้เห็นว่ากลุ่มเกษตรกรสามารถนำองค์ความรู้ไปต่อยอดเพื่อลดต้นทุนและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ได้อย่างยั่งยืน