ศักยภาพของไส้เดือนทะเล Prionospio membranacea ในการบำบัดทางชีวภาพของดินตะกอนอินทรีย์สารสูงใต้แพเลี้ยงหอยแมลงภู่ บริเวณอ่าวศรีราชา จังหวัดชลบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การสะสมอินทรีย์สารในดินตะกอนใต้แพเลี้ยงหอยแมลงภู่เป็นปัญหาสำคัญของระบบเพาะเลี้ยงชายฝั่ง เนื่องจากอาจทำให้เกิดสภาพดินตะกอนเสื่อมโทรม การสะสมของซัลไฟด์ และการเปลี่ยนแปลงของประชาคมสัตว์ทะเลหน้าดิน การบำบัดทางชีวภาพโดยใช้สิ่งมีชีวิตท้องถิ่นจึงเป็นแนวทางที่มีศักยภาพในการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาศักยภาพของไส้เดือนทะเล Prionospio membranacea ในการบำบัดทางชีวภาพของดินตะกอนอินทรีย์สารสูงใต้แพเลี้ยงหอยแมลงภู่บริเวณอ่าวศรีราชา จังหวัดชลบุรี โดยเก็บรวบรวมไส้เดือนทะเลตัวเต็มวัยจากดินตะกอนที่มีอินทรีย์สารสูง กระตุ้นให้สืบพันธุ์ในห้องปฏิบัติการ และเพาะเลี้ยงในปริมาณมากจนได้ระยะ early benthic stage จากนั้นปล่อยลงในดินตะกอนใต้แพเลี้ยงหอยแมลงภู่ที่ความหนาแน่น 400 ตัวต่อตารางเมตร เปรียบเทียบกับพื้นที่ควบคุมที่ไม่มีการเติมไส้เดือนทะเล และติดตามผลเป็นเวลา 30 วัน โดยประเมินการเจริญเติบโต การเพิ่มมวลชีวภาพ ปริมาณอินทรีย์สาร ปริมาณซัลไฟด์ และความชุกชุมของสัตว์ทะเลหน้าดิน ผลการศึกษาพบว่า P. membranacea สามารถดำรงชีวิต เจริญเติบโต เพิ่มมวลชีวภาพ และสร้างกลุ่มประชากรในดินตะกอนใต้แพเลี้ยงหอยแมลงภู่ได้ โดยพื้นที่ที่เติมไส้เดือนทะเลมีปริมาณอินทรีย์สารลดลง 38.53–46.05% และปริมาณซัลไฟด์ลดลง 6.29–16.18%
ในระยะเวลา 30 วัน พื้นที่ที่ไม่มีการคลุมตาข่ายมีแนวโน้มให้ประสิทธิภาพการลดอินทรีย์สารและซัลไฟด์สูงกว่าพื้นที่ที่คลุมตาข่าย ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า P. membranacea มีศักยภาพเป็นสิ่งมีชีวิตท้องถิ่นสำหรับใช้บำบัดทางชีวภาพในระบบเพาะเลี้ยงหอยแมลงภู่ชายฝั่ง อย่างไรก็ตาม ควรมีการศึกษาซ้ำในหลายฤดูกาล เพิ่มระยะเวลาการทดลอง และทดสอบความหนาแน่นของการปล่อยไส้เดือนทะเลในหลายระดับ เพื่อพัฒนาแนวทางการประยุกต์ใช้ในระดับพื้นที่จริงอย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##เอกสารอ้างอิง
Alexander, M. (1994). Biodegradation and bioremediation. Academic Press, San Diego, California.
Chareonpanich, C., Montani, S., Tsutsumi, H., & Matsuoka, S. (1993). Modification of chemical characteristics of organically enriched sediment by Capitella sp. I. Marine Pollution Bulletin, 26(7), 375–379.
Dauer, D. M. (1993). Biological criteria, environmental health and estuarine macrobenthic community structure. Marine Pollution Bulletin, 26(5), 249–257.
Dauer, D. M., Maybury, C. A., & Ewing, R. M. (1981). Feeding behavior and general ecology of several spionid polychaetes from the Chesapeake Bay. Journal of Experimental Marine Biology and Ecology, 54(1), 21–38.
Diaz, R. J., & Rosenberg, R. (1995). Marine benthic hypoxia: A review of its ecological effects and the behavioural responses of benthic macrofauna. Oceanography and Marine Biology: An Annual Review, 33, 245–303.
Fauchald, K., & Jumars, P. A. (1979). The diet of worms: A study of polychaete feeding guilds. Oceanography and Marine Biology: An Annual Review, 17, 193–284.
Gifford, S., Dunstan, R. H., O'Connor, W., Koller, C. E., & MacFarlane, G. R. (2007). Aquatic zooremediation: Deploying animals to remediate contaminated aquatic environments. Trends in Biotechnology, 25(2), 60–65.
Herrera-Perez, M., & Ferrando, A. (2026). Polychaetes aquaculture: Global successes and opportunities for development in Latin America. Aquaculture, Fish and Fisheries, 6(2), e70208.
Imajima, M. (1990). Spionidae (Annelida, Polychaeta) from Japan IV. The genus Prionospio (Prionospio). Bulletin of the National Science Museum, Tokyo, Series A, 16(3), 105–140.
Kinoshita, K., Tamaki, S., Yoshioka, M., Srithonguthai, S., Kunihiro, T., Hama, D., Ohwada, K., & Tsutsumi, H. (2008). Bioremediation of organically enriched sediment deposited below fish farms with artificially mass-cultured colonies of a deposit-feeding polychaete Capitella sp. I. Fisheries Science, 74, 77–87.
Nelson, D. W., & Sommers, L. E. (1982). Total carbon, organic carbon and organic matter. In Methods of soil analysis Part 2. Agronomy Monographs 9 (pp. 539–579). ASA and SSSA, Madison, WI.
Pearson, T. H., & Rosenberg, R. (1978). Macrobenthic succession in relation to organic enrichment and pollution of the marine environment. Oceanography and Marine Biology: An Annual Review, 16, 229–311.
Rosenberg, R. (2001). Marine benthic faunal successional stages and related sedimentary activity. Scientia Marina, 65(Suppl. 2), 107–119.
To-orn, N. (2016). Use of spionid polychaetes genus Prionospio in bioremediation of organically enriched sediment under green mussel rafts. Doctoral dissertation, Department of Marine Science, Faculty of Science, Chulalongkorn University.
To-orn, N., & Intarachart, A. (2016). Use of the marine polychaete Prionospio (Prionospio) membranacea for bioremediation of organically enriched sediment in the coastal area of Sriracha, Chon Buri Province. Final research report submitted to the Environmental Development Section, PTT Public Company Limited.
To-orn, N., & Paphavasit, N. (2003). Use of marine polychaetes as indicators for environmental quality assessment in the coastal area of Sriracha Bay, Chonburi Province. In Proceedings of the Conference on Aquatic Natural Resources and Environment: Integrated Coastal Pollution Management (pp. 124–133). Pollution Control Department, Ministry of Natural Resources and Environment.
To-orn, N., & Paphavasit, N. (2017). Bioremediation of organically enriched sediment under green mussel rafts using spionids genus Prionospio (Polychaeta: Spionidae). EnvironmentAsia, 10(1), 17–24.
Tsutsumi, H., Fukunaga, S., Fujita, N., & Sumida, M. (1990). Relationship between growth of Capitella sp. and organic enrichment of the sediment. Marine Ecology Progress Series, 63, 157–162.
Tsutsumi, H., Kinoshita, K., Srithongouthai, S., Sato, A., Nagata, S., Inoue, A., Yoshioka, M., Ohwada, K., & Hama, D. (2005). Treatment of the organically enriched sediment below the fish farm with the biological activities of artificially mass-cultured colonies of a small deposit feeding polychaete, Capitella sp. I. Benthos Research, 60, 25–38.
Tsutsumi, H., Montani, S., & Kobe, H. (2002). Bioremediation of organic matter loaded on the sediment in outdoor pools with a polychaete, Capitella sp. I. Fisheries Science, 68, 613–616.
