แอนแทรกซ์: การจัดการอาชีวอนามัยและความปลอดภัยภายใต้แนวทางสุขภาพหนึ่งเดียว
Anthrax: Occupational Health and Safety Management under the One Health Approach
คำสำคัญ:
แอนแทรกซ์, สุขภาพหนึ่งเดียว, อาชีวอนามัยบทคัดย่อ
โรคแอนแทรกซ์ (Anthrax) เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนที่เกิดจากเชื้อ Bacillus anthracis ซึ่งมีความคงทนในสิ่งแวดล้อมและสามารถแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว ส่งผลกระทบทั้งต่อสุขภาพสัตว์ มนุษย์ และระบบเศรษฐกิจ โดยเฉพาะในกลุ่มแรงงานเกษตรกรรม โรงฆ่าสัตว์ และผู้แปรรูปผลิตภัณฑ์จากสัตว์ บทความนี้มุ่งเน้นการวิเคราะห์โรคแอนแทรกซ์ในมิติของอาชีวอนามัยและความปลอดภัยภายใต้แนวคิด “สุขภาพหนึ่งเดียว” (One Health) เพื่อเสนอแนวทางการป้องกัน ควบคุม และบริหารจัดการความเสี่ยงอย่างเป็นระบบในระดับบุคคล สถานประกอบการ และชุมชน
ผลการทบทวนข้อมูลพบว่า การเกิดโรคมีความสัมพันธ์กับปัจจัยสิ่งแวดล้อม การขาดระบบวัคซีนสัตว์ การจัดการซากสัตว์ที่ไม่เหมาะสม และพฤติกรรมเสี่ยงของแรงงาน เช่น การสัมผัสซากสัตว์หรือบริโภคเนื้อสัตว์ที่ไม่ผ่านการตรวจสุขภาพ การควบคุมโรคอย่างมีประสิทธิภาพจึงต้องดำเนินการเชิงบูรณาการผ่านความร่วมมือระหว่างภาครัฐและท้องถิ่น โดยเฉพาะการเฝ้าระวังเชิงรุก การเสริมสร้างภูมิคุ้มกันในสัตว์ การอบรมแรงงานให้มีความรู้ด้านความปลอดภัยทางชีวภาพ (Biosafety) และการยกระดับมาตรฐานสถานประกอบการให้สอดคล้องกับกฎหมาย เช่น พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558 และพระราชบัญญัติควบคุมการฆ่าสัตว์ พ.ศ. 2559 ข้อเสนอเชิงนโยบายจากบทความนี้เน้นให้เกิดการบูรณาการหน่วยงานด้านสาธารณสุข สัตวแพทย์ และอาชีวอนามัยในกรอบ One Health เพื่อพัฒนาระบบเฝ้าระวังและการตอบสนองต่อโรคแอนแทรกซ์อย่างยั่งยืน รวมถึงการพัฒนาองค์ความรู้และเครื่องมือดิจิทัลสำหรับติดตามสถานการณ์โรคในพื้นที่เสี่ยง ซึ่งจะช่วยลดผลกระทบต่อสุขภาพแรงงานและเสริมสร้างความมั่นคงทางชีวภาพของประเทศในระยะยาว
Downloads
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization, Regional Office for South-East Asia. Community awareness campaigns on zoonoses in India. New Delhi: World Health Organization, Regional Office for South-East Asia; 2020. Available from: https://www.who.int/southeastasia
Turnbull PCB. Anthrax in humans and animals. 4th ed. Geneva: World Health Organization; 2008.
กรมปศุสัตว์. แนวทางการควบคุมโรคแอนแทรกซ์ในสัตว์. กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์; 2563.
International Labour Organization (ILO). Occupational safety and health in livestock and meat processing. Geneva: International Labour Organization; 2021.
สำนักควบคุม ป้องกัน และบำบัดโรคสัตว์, กรมปศุสัตว์. แผนเผชิญเหตุโรคแอนแทรกซ์สำหรับเจ้าหน้าที่. กรุงเทพฯ: กรมปศุสัตว์; 2567. Available from: https://drive.google.com/drive
World Organisation for Animal Health (OIE). Anthrax: Technical disease card. Paris: World Organisation for Animal Health; 2019.
Radostits OM, Gay CC, Hinchcliff KW, Constable PD. Veterinary medicine: A textbook of the diseases of cattle, horses, sheep, pigs and goats. 10th ed. Philadelphia: Saunders Elsevier; 2007.
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Anthrax: Signs and symptoms. Atlanta (GA): Centers for Disease Control and Prevention; 2021. Available from: https://www.cdc.gov/ anthra
Brachman PS, Gold H, Plotkin SA, Fekety FR, Werrin M, Ingraham NR. An outbreak of inhalation anthrax: the first in the twentieth century. Am J Public Health Nations Health. 1960;50(6):911–21.
Hicks CW, Sweeney DA, Cui X, Li Y, Eichacker PQ. An overview of anthrax infection including the recently identified form of disease in injection drug users. Intensive Care Med. 2012;38(7):1092–104.
Dragon DC, Rennie RP. The ecology of anthrax spores: tough but not invincible. Can Vet J. 1995;36(5):295–301.
International Labour Organization (ILO). Occupational health and safety in agriculture and meat processing. Geneva: International Labour Organization; 2021. Available from: https://www.ilo.org/occupational-health/agriculture
Quinn PJ, Markey BK, Leonard FC, Fitzpatrick ES, Fanning S, Hartigan P. Veterinary microbiology and microbial disease. 2nd ed. Oxford: Wiley-Blackwell; 2011.
GIDEON. Anthrax: Epidemiological data and reports. Global Infectious Disease and Epidemiology Network; 2023.
World Organisation for Animal Health (WOAH). Global animal disease surveillance: Anthrax update. Paris: World Organisation for Animal Health; 2023.
Chakraborty P, Ramaswamy R, Dutta S. Anthrax outbreaks in India: an epidemiological overview. Indian J Public Health. 2021;65(1):45–50.
World Organisation for Animal Health (OIE). World Animal Health Information Database (WAHIS). Paris: World Organisation for Animal Health; 2023.
กรมควบคุมโรค. รายงานการระบาดของโรคแอนแทรกซ์ในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2545.
Thai PBS. รายงานพิเศษ: พบผู้ป่วยแอนแทรกซ์ในมุกดาหาร เสียชีวิต 1 ราย. Bangkok: Thai PBS; 2568. Available from: https://www.thaipbs.or.th
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Anthrax surveillance and response manual. Rome: FAO; 2022.
กรมปศุสัตว์. แนวทางการควบคุมโรคแอนแทรกซ์ในสัตว์. กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์; 2566.
กรมควบคุมโรค. พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558 และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
กรมปศุสัตว์. แนวทางควบคุมโรคแอนแทรกซ์ในสัตว์. กรุงเทพมหานคร: กรมปศุสัตว์; 2565.
พระราชบัญญัติควบคุมการฆ่าสัตว์และจำหน่ายเนื้อสัตว์ พ.ศ. 2559. ราชกิจจานุเบกษา; 2559.
กระทรวงแรงงาน. แนวทางการจัดการอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในสถานประกอบการ. กรุงเทพมหานคร: กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน; 2563.
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). One Health. Atlanta (GA): CDC; 2022. Available from: https://www.cdc.gov/onehealth/ about/index.html
World Health Organization (WHO). One Health. Geneva: World Health Organization; 2021. Available from: https://www.who.int/europe/ initiatives/one-health
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), World Organisation for Animal Health (WOAH), World Health Organization (WHO). Taking a multisectoral, One Health approach: A tripartite operational tool for zoonotic disease preparedness. Rome: FAO; 2022. Available from: https://www.fao.org/ documents/card/en/c/CB5602EN
World Organisation for Animal Health (WOAH). Vaccination and control strategies for anthrax. Paris: World Organisation for Animal Health; 2021. Available from: https://www.woah.org/en/ disease/anthrax/
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Anthrax in animals. Rome: FAO; 2022. Available from: https://www.fao.org/ animal-health/en
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), World Organisation for Animal Health (WOAH). Operational tools for One Health capacity building. Rome: FAO; 2022. Available from: https://www.fao.org/one-health/resources/en
World Health Organization (WHO). Biosafety manual. 4th ed. Geneva: World Health Organization; 2020. Available from: https://www.who.int/ publications/i/ item/9789240011311
กรมควบคุมโรค. รายงานผลการประชุมเชิงปฏิบัติการ One Health ด้านโรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
กรมปศุสัตว์. แนวทางการควบคุมและป้องกันโรคแอนแทรกซ์ในสัตว์. กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์; 2564.
International Labour Organization (ILO). Occupational safety and health in livestock slaughtering: a training manual for developing countries. Geneva: International Labour Organization; 2021. Available from: https://www.ilo.org/global/topics/safety-and-health-at-work/WCMS_ 771 422/lang--en/index.htm
World Health Organization (WHO). Anthrax in humans and animals. 4th ed. Geneva: World Health Organization; 2020. Available from: https://www.who.int/publications/i/item /9789241547536
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). India livestock sector: policies and institutional frameworks. Rome: FAO; 2020. Available from: https://www.fao.org/3 /ca9709en/ CA9709EN.pdf
Government of India, Ministry of Health and Family Welfare. Integrated Disease Surveillance Programme (IDSP): annual report. New Delhi: Ministry of Health and Family Welfare; 2020. Available from: https://idsp.nic.in
Narayanan S, Behera D, Singh RK. Implementing One Health in Odisha, India: successes, challenges and future directions. One Health. 2021;12:100234. doi:10.1016/j.onehlt. 2021.100234
Patra RC, Das A, Rath PK. Public health hazards from dead animal carcass disposal: role of meat hygiene and safety. J Anim Res. 2019;9(5):735–41. doi:10.30954/2277-940X.05.2019.17
World Health Organization, South-East Asia Regional Office (WHO SEARO). Community-based health education on zoonotic diseases in rural India. New Delhi: WHO SEARO; 2020. Available from: https://www.who.int/ southeastasia
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Strengthening animal health systems in Ethiopia: a joint initiative with the Ministry of Health. Rome: FAO; 2022. Available from: https://www.fao.org/ethiopia
International Livestock Research Institute (ILRI). Vaccination strategies and partnerships for controlling zoonotic diseases in East Africa. Nairobi: ILRI; 2021. Available from: https://www.ilri.org/knowledge/publications
Garedew A, Debela A, Assefa A. Consumption of animal carcasses by street dwellers in Ethiopia and associated risks: a public health concern. Ethiop J Health Dev. 2020;34(4):273–9. doi:10.4314/ejhd.v34i4.7
Terefe G, Zewdie D, Amenu K. Challenges in the control of anthrax and other zoonotic diseases in rural Ethiopia. Afr J Health Sci. 2020;30(3):134–42. doi:10.4314/ajhs.v30i3.3
World Health Organization, Regional Office for Africa (WHO AFRO). Delayed reporting and response to anthrax outbreaks in rural Ethiopia: a regional review. Brazzaville: WHO Regional Office for Africa; 2021. Available from: https://www.afro.who.int
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Anthrax control measures: recommendations for public health professionals. Atlanta (GA): CDC; 2009. Available from: https://www.cdc.gov/anthrax/control-measures.html
Occupational Safety and Health Administration (OSHA). Occupational safety and health guidelines for preventing anthrax transmission in the workplace. Washington (DC): OSHA; 2020. Available from: https://www.osha.gov/anthrax
U.S. Government. One Health approach in the United States: national policy and integrated disease surveillance. Washington (DC): Centers for Disease Control and Prevention; 2023. Available from: https://www.cdc.gov/onehealth/ us-policy
United States Department of Agriculture (USDA). USDA meat and poultry inspection: standards and guidelines. Washington (DC): USDA; 2020. Available from: https://www.usda.gov/topics/ food/inspection
Department for Environment, Food and Rural Affairs (DEFRA). Anthrax control: vaccination, carcass disposal and reporting procedures. London: DEFRA; 2017. Available from: https://www.gov.uk/government/ publications/anthrax-control-guidelines
Food Standards Agency (FSA). Collaboration on health and food safety: framework and policies. London: FSA; 2020. Available from: https://www.food.gov.uk/about-us/food-safety
Health and Safety Executive (HSE). Training and safety measures for agricultural workers and slaughterhouse employees. London: HSE; 2020. Available from: https://www.hse.gov.uk
European Union (EU). One Health approach and cross-border disease management: EU policies and strategies. Brussels: European Union; 2020. Available from: https://ec.europa.eu/health/ one-health
European Union (EU). Vaccination and control measures for animal diseases in high-risk areas. Brussels: European Union; 2020. Available from: https://ec.europa.eu/food/animal-health
European Union (EU). Carcass disposal and management: EU guidelines on biosecurity and safety. Brussels: European Union; 2020. Available from: https://ec.europa.eu/health/ biosecurity
European Union (EU). One Health training manuals and labor safety protocols for workers. Brussels: European Union; 2020. Available from: https://ec.europa.eu/health/safety-labour
European Union (EU). Early Warning Response System (EWRS) for infectious diseases across EU member states. Brussels: European Union; 2020. Available from: https://ec.europa.eu/health/ ewrs
European Union (EU). EU regulation for slaughterhouse and meat inspection standards. Brussels: European Union; 2020. Available from: https://ec.europa.eu/food/safety
World Health Organization (WHO). Anthrax: a disease of concern in developing countries and rural areas. Geneva: World Health Organization; 2020. Available from: https://www.who.int/ anthrax
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). One Health approach and the link between animal, human, and environmental health in managing zoonotic diseases. Rome: FAO; 2022. Available from: https://www.fao.org/ one-health
International Labour Organization (ILO). Occupational health and safety in the meat industry: Protecting workers from zoonotic diseases. Geneva: ILO; 2021. Available from: https://www.ilo.org/occupational-health/meat-industry
กระทรวงแรงงาน. กฎกระทรวงว่าด้วยการจัดสวัสดิการในสถานประกอบกิจการ พ.ศ. 2548. ราชกิจจานุเบกษา. 2548 มี.ค. 29;122(ตอนที่ 29 ก).
กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และที่แก้ไขเพิ่มเติม และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง. กรุงเทพมหานคร: บริษัท เรียงสาม กราฟฟิค ดีไซน์ จำกัด; 2567.
Technical Contributors to the June 2018 WHO meeting. A definition for community-based surveillance and a way forward: Results of the WHO global technical meeting, France, 26 to 28 June 2018. Euro Surveill. 2019;24(2):1800681. doi:10.2807/1560-7917.ES.2019.24.2.180068
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารก้าวทันโลกวิทยาศาสตร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
