สมุนไพรที่มีสรรพคุณรักษาโรคผิวหนังตามตำราการแพทย์แผนไทย

Herbs with Therapeutic Properties for Skin Diseases According to Thai Traditional Medicine Textbook

บทคัดย่อ

          การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมสมุนไพรเดี่ยวที่มีสรรพคุณรักษาโรคผิวหนังในตำราการแพทย์แผนไทย โดยศึกษาจากแหล่งตำรา ดังนี้ 1) ตำราแพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ ได้แก่ ตำราเวชศาสตร์ฉบับหลวง รัชกาลที่ 5 และตำราแพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ของพระยาพิศณุประสาทเวช 2) ตำราแพทย์แผนโบราณทั่วไปของ กองการประกอบโรคศิลปะ ได้แก่ ตำราแพทย์แผนโบราณทั่วไปสาขาเวชกรรม, สาขาเภสัชกรรม, สาขาการผดุงครรภ์และตำรับยาแผนโบราณ 3) ตำราพระโอสถพระนารายณ์ 4) ตำราแพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ ภูมิปัญญาทางการแพทย์และมรดกทางวรรณกรรมของชาติ และ 5) พจนานุกรมศัพท์แพทย์และเภสัชกรรมแผนไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน จากนั้นนำมาวิเคราะห์และจัดกลุ่มสมุนไพรอิงตามสรรพคุณรักษาโรคผิวหนัง

          ผลการศึกษาวิจัยพบว่า สมุนไพรเดี่ยวที่มีสรรพคุณรักษาโรคผิวหนัง มีทั้งหมด 246 ชนิด สามารถจัดกลุ่มโดยอิงตามสรรพคุณได้ทั้งหมด 18 กลุ่ม ได้แก่ 1) แก้โรคผิวหนังผื่นคัน/ประดง 2) แก้ฝี แผลกัดหนองเน่าเปื่อย แก้แผลเรื้อรัง 3) สมานแผล 4) แก้แผลผุพอง แสบร้อน น้ำร้อนลวก 5) แก้พิษสัตว์กัดต่อย 6) แก้อักเสบ ฟกบวม 7) แก้กลาก-เกลื้อน 8) แก้พยาธิผิวหนัง 9) แก้โรคเรื้อน กุฏฐังคุดทะราด 10) แก้หิด/เหา 11) แก้รังแค 12) แก้ลมพิษ 13) แก้สิว 14) แก้น้ำเหลืองเสียพุพองผื่นคัน 15) แก้น้ำกัด 16) แก้เริม งูสวัด 17) แก้มือด่าง เท้าด่าง และ 18) แก้หูด

          การศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นถึงแนวทางในการพัฒนาจากข้อมูลสมุนไพรเดี่ยวสามารถต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์เสริมการรักษาโรคผิวหนังได้ในรูปแบบต่างๆ ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อแพทย์แผนไทย รวมถึงผู้ป่วยโรคผิวหนัง