การเปรียบเทียบประสิทธิผลยาพอกเข่าและการนวดไทยต่ออาการปวดของผู้ป่วย โรคข้อเข่าเสื่อมในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลยางซ้าย จังหวัดสุโขทัย

ผู้แต่ง

  • ฐาปนี รอดบ้านสวน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลยางซ้าย อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย
  • ธีรยา วรปาณิ กองบริหารการสาธารณสุข
  • ภรภัทร ดอกไม้ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุโขทัย
  • ปรายดาว เทพลำลึก สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุโขทัย

DOI:

https://doi.org/10.57260/stc.2026.1262

คำสำคัญ:

ยาพอกเข่า , การนวดไทย , อาการปวด , ประสิทธิผล

บทคัดย่อ

งานวิจัยกึ่งทดลองเพื่อเปรียบเทียบประสิทธิผลยาพอกเข่าและการนวดไทยต่อลดอาการปวดในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลยางซ้าย จังหวัดสุโขทัย กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม จำนวน 70 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบประเมินอาการปวดในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม เป็นระยะเวลา 4 เดือน วิเคราะห์ข้อมูลเป็นค่าความถี่ ร้อยละ Paired Sample t-test และ Independent Sample t-test ผลการวิจัย พบว่า คะแนนเฉลี่ยความเจ็บปวดของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมที่ได้รับการรักษาด้วยการใช้ยาพอกเข่า ก่อนการทดลอง มีคะแนนเฉลี่ยความเจ็บปวด ครั้งที่ 1-3 เท่ากับ 4.51, 4.43 และ 3.73 ตามลำดับ และมีคะแนนเฉลี่ยความเจ็บปวด เท่ากับ 4.51 (S.D. = 0.51) หลังการทดลอง มีคะแนนเฉลี่ยความเจ็บปวด ครั้งที่ 1-3 เท่ากับ 3.63, 3.46 และ 2.83 ตามลำดับ มีคะแนนเฉลี่ยความเจ็บปวด เท่ากับ 2.83 (S.D.= 0.43) ส่วนการรักษาด้วยการนวดไทย พบว่า ก่อนการทดลอง มีคะแนนเฉลี่ยความเจ็บปวด ครั้งที่ 1-3 เท่ากับ 4.63, 4.03 และ 3.20 ตามลำดับ และมีคะแนนเฉลี่ยความเจ็บปวด เท่ากับ 4.63 (S.D. = 0.73) หลังการทดลอง มีคะแนนเฉลี่ยความเจ็บปวด ครั้งที่ 1-3 เท่ากับ 3.63, 3.06 และ 2.17 ตามลำดับ มีคะแนนเฉลี่ยความเจ็บปวด เท่ากับ 2.17 (S.D.= 0.62) จะเห็นได้ว่า หลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างที่ได้รับการรักษาด้วยด้วยการใช้ยาพอกเข่าและกลุ่มตัวอย่างที่ได้รับการรักษาด้วยการนวดไทย พบว่า ระดับความเจ็บปวดของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมลดลงมากกว่าก่อนการทดลองทั้ง 3 ครั้ง ซึ่งผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมที่ได้รับการรักษาด้วยการใช้ยาพอกเข่าและผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยนวดไทยมีอาการปวดเข่าลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (p< 0.05) ดังนั้นการส่งเสริมให้มีการรักษาผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย เช่น การใช้ยาพอกเข่า การนวดไทยผสมผสานกับการแพทย์แผนปัจจุบัน หรือใช้เป็นทางเลือกในการรักษาผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมจะช่วยอาการปวดได้ดี ลดการรับประทานยาแก้ปวด ลดผลข้างเคียงจากยาแก้ปวด รวมถึงช่วยให้ผู้ป่วยสามารถปฏิบัติกิจวัตรประจำวันได้ดีขึ้น และมีคุณภาพชีวิตดีขึ้นอย่างยั่งยืน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรกฎ ไชยมงคล. (2562). ประสิทธิผลของการใช้ยาสมุนไพรตำรับพอกเข่าในการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อม โรงพยาบาลพระปกเกล้า จังหวัดจันทบุรี. วารสารช่อพะยอม, 30(1), 119-128. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/ejChophayom/article/view/162661

จันจิรา บิลหลี. (2561). ผลของโปรแกรมบรรเทาอาการปวดเข่าด้วยตนเองในผู้สูงอายุที่มีภาวะข้อเข่าเสื่อม. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 1(2), 42-51. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/tjph/article/view/152705

ดิสพล แจ่มจันทร์ และ พรรณี บัญชรหัตถกิจ. (2565). ประสิทธิผลของยาพอกเข่าสมุนไพรเพื่อบรรเทาอาการ ปวดเข่าสำหรับผู้ป่วยมีอาการข้อเข่าเสื่อม: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. วารสารโรงพยาบาล สิงห์บุรี, 31(2), 14-28. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/shj/article/view/258237

ปิยาภรณ์ พงษ์เกิดลาภ. (2565). ประสิทธิผลการรักษาอาการปวดข้อเข่า โดยใช้การนวดรักษาแบบราชสำนัก ร่วมกับการประคบและพอกเข่าด้วยสมุนไพร ในผู้ป่วยที่มีอาการปวดเข่าหรือข้อเข่าเสื่อม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิทยาลัยการพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี, 5(2), 32-46. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/SNC/article/view/260536

พรทิพย์ พรหมแทนสุด, สุทธีพร มูลศาสตร์ และ ดนัย หีบท่าไม้. (2561). ประสิทธิผลของโปรแกรมการจัดการ ความปวดร่วมกับการปรับสิ่งแวดล้อมในผู้สูงอายุข้อเข่าเสื่อม. วารสารพยาบาล, 67(4), 34-43. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJN/article/view/202078

เพ็ญศิริ จันทร์แอ, จุฑาทิพย์ ศิริศิลป์, พิทักษ์ชน บุญสินชัย, ศุภกร แนมพลกรัง, กาญจนา คิดดีจริง, ทัณฑิกา แก้วสูงเนิน, ฉัตรชนก นุกูลกิจ, ภานิชา พงศ์นราทร, นฤวัตร ภักดี, กันธิมา เผือกเจริญ, จรินยา ขุนทะวาด และ วรินทร์ โอนอ่อน. (2564). การประยุกต์ใช้ศาสตร์การแพทย์แผนไทยเพื่อลดอาการเจ็บปวดของโรคข้อเข่าเสื่อมด้วยตนเองในผู้สูงอายุ บ้านหนองบัวหลวง อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร. วารสารวิชาการเทคโนโลยีและการจัดการ, 2(1), 30-42. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jomt/article/view/249460

รุจา รอดเข็ม. (2562). สังคมสูงวัย: กิจกรรมทางสังคมของผู้สูงอายุ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับสังคมศาสตร์และมนุษย์ศาสตร์, 9(2), 1-9. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/EAUHJSocSci/article/view/193976

วนิดา อินทราชา, พยอม ถิ่นอ่วน และ อาทิตย์ วจีกรรม. (2565). ประสิทธิผลของการพอกเข่าสมุนไพรร่วมกับ ส่งเสริมการดูแลตนเอง ต่ออาการปวดเข่า ความสามารถในการเดิน และการเคลื่อนไหวข้อในผู้สูงอายุ โรคข้อเข่าเสื่อม. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ, 9(1), 176-193. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/johss/article/view/252796

สีแพร จงธรรม์ และ รวินันท์ นุชศิลป์. (2565). ผลของโปรแกรมการดูแลตนเองร่วมกับนวดแผนไทยและการพอกสมุนไพรต่อความรุนแรงข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุข้อเข่าเสื่อมในชุมชน. วารสารพยาบาลศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 34(2), 34-48. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/CUNS/article/view/258706

สุจิตรา บุญมาก. (2563). ผลการนวดไทยต่อผู้ป่วยอาการปวดข้อเข่าและอาการข้อเข่าฝืดในคลินิกแพทย์แผน ไทยโรงพยาบาลหลวงพ่อเปิ่น จังหวัดนครปฐม. วารสารสหวิทยาการมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์, 3(3), 518-532. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/244350

สุพัตราพร คุ้มทรัพย์ม ยงยุทธ วัชรดุล และ ศุภะลักษณ์ ฟักคำ. (2563). การศึกษาผลของยาพอกสมุนไพรต่อการรักษาอาการปวดในโรคข้อเข่าเสื่อมของ ผู้สูงอายุในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังหว้า อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 17(2), 275-283. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/umt-poly/article/view/246112

World health organization. (2012). Good health adds life to years: Global brief for world health day 2012. https://apps.who.int/iris/handle/10665

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-20

รูปแบบการอ้างอิง

รอดบ้านสวน ฐ., วรปาณิ ธ. ., ดอกไม้ ภ. ., & เทพลำลึก ป. . (2026). การเปรียบเทียบประสิทธิผลยาพอกเข่าและการนวดไทยต่ออาการปวดของผู้ป่วย โรคข้อเข่าเสื่อมในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลยางซ้าย จังหวัดสุโขทัย . วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสู่ชุมชน, 4(1), 24–37. https://doi.org/10.57260/stc.2026.1262

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย