การสกัดสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพจากใบชุมเห็ดเทศ Senna alata (L.) Roxb. ด้วยน้ำกึ่งวิกฤตและการวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมี

Extraction of Bioactive Compounds from Senna alata (L.) Roxb. Leaves Using Subcritical Water and Chemical Characterization

บทคัดย่อ

         งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาวะที่เหมาะสมในการสกัดสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพจากใบชุมเห็ดเทศ (Senna alata (L.) Roxb.) ด้วยเทคนิคการสกัดด้วยน้ำกึ่งวิกฤต (Subcritical Water Extraction: SWE) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีสะอาดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยใช้การออกแบบการทดลองแบบ Box-Behnken Design (BBD) ทำการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการสกัด 3 ปัจจัย ได้แก่ อุณหภูมิการสกัด (80–200 องศาเซลเซียส) ความดันเริ่มต้น (1.0–30.0 บาร์) และระยะเวลา (10–90 นาที) ผลการวิจัยพบว่าสภาวะที่เหมาะสมสำหรับการสกัดสารต้านอนุมูลอิสระกลุ่มฟีนอลิกและฟลาโวนอยด์ คือ ที่อุณหภูมิ 200 องศาเซลเซียส ความดันเริ่มต้น 1.0 บาร์  และเวลาในการสกัด 50 นาที ซึ่งให้ปริมาณฟีนอลิกทั้งหมดสูงสุด 82.95 mg GAE/g และปริมาณฟลาโวนอยด์ทั้งหมดสูงสุด 27.13 mg CE/g การวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีด้วยเทคนิค FT-IR และ GC-MS พบสารสำคัญกลุ่มเทอร์พีนอยด์และสารระเหยที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพ ได้แก่ 2-Bornanone (Camphor) และ Phytol-acetate งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่าเทคนิคน้ำกึ่งวิกฤตเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพ ลดระยะเวลาในการสกัด และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เหมาะสำหรับการประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมยาและเครื่องสำอาง