การพัฒนารูปแบบฝึกอบรมเพื่อส่งเสริมจิตลักษณะและพฤติกรรมของบุคลากรทางการศึกษา ในการออกแบบการเรียนรู้อาหารและโภชนาการเด็กปฐมวัยตามศาสตร์คหกรรม

Main Article Content

อรพินท์ สุขยศ
พัฒน์นรี จันทราภิรมย์
พรศิริ แสนตุ้ม
วณิชชา สิทธิพล
ภูริพันธ์ เลิศโอภาส
ประดิษฐา ภาษาประเทศ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบฝึกอบรมที่ส่งเสริมจิตลักษณะและพฤติกรรมของบุคลากรทางการศึกษาในการออกแบบการเรียนรู้อาหารและโภชนาการเด็กปฐมวัยตามศาสตร์คหกรรม ในจังหวัดปทุมธานี ปีการศึกษา 2567
ผลการศึกษาทำให้ได้รูปแบบฝึกอบรม ซึ่งประกอบไปด้วย 5 ขั้น คือ ขั้นสร้างความสนใจ ( Engagement : E) ขั้นแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Sharing : S) ขั้นออกแบบการเรียนรู้ (Learning Design : L) ขั้นเรียนรู้แบบลงมือปฏิบัติ (Active Learning : A) และขั้นสรุปความรู้ (Conclusion : C) คุณภาพของรูปแบบฝึกอบรมประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญ พบว่ามีความเหมาะสมในระดับมาก ค่าเฉลี่ย 4.21
การทดสอบการใช้รูปแบบฝึกอบรมโดยใช้แบบแผนการทดลอง Randomized  Control Group Pretest -Post test Design คำนวณจำนวนกลุ่มตัวอย่าง 70 คน ด้วยโปรแกรม G-Power แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 35 คน ประเมินผลด้วยแบบวัดจิตลักษณะ และแบบวัดพฤติกรรม ฯ 6 ฉบับ ค่าความเชื่อมั่น .82, .76, .70, .80, .88 และ .93 วิเคราะห์ข้อมูลด้วย t-test for Dependent Sample และ MANOVA
ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีจิตลักษณะและพฤติกรรมของบุคลากรทางการศึกษา ในการออกแบบการเรียนรู้อาหารและโภชนาการเด็กปฐมวัยตามศาสตร์คหกรรมสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติหลังอบรม และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ทั้งในการวัดผลหลังอบรมทันทีและหลังอบรม 1 เดือน แสดงให้เห็นว่ารูปแบบฝึกอบรมที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพส่งเสริมจิตลักษณะและพฤติกรรมของบุคลากรทางการศึกษาในการออกแบบการเรียนรู้อาหารและโภชนาการเด็กปฐมวัยตามศาสตร์คหกรรมได้อย่างมีประสิทธิผล

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สุขยศ อ. ., จันทราภิรมย์ พ. ., แสนตุ้ม พ. ., สิทธิพล ว. ., เลิศโอภาส ภ. ., & ภาษาประเทศ ป. . (2025). การพัฒนารูปแบบฝึกอบรมเพื่อส่งเสริมจิตลักษณะและพฤติกรรมของบุคลากรทางการศึกษา ในการออกแบบการเรียนรู้อาหารและโภชนาการเด็กปฐมวัยตามศาสตร์คหกรรม. วารสารเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์และนวัตกรรม, 4(2), 51–76. https://doi.org/10.60101/jhet.2025.1259
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กิตติมา บุญยศ. (2554). การพัฒนารูปแบบฝึกอบรม TREE เพื่อส่งเสริมจิตลักษณะที่พึงประสงค์และพฤติกรรมการสื่อสารทางบวกสำหรบผู้ดูแลเด็ก. ปริญญานิพนธ์ กศ.ด. (การศึกษาปฐมวัย). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. ถ่ายเอกสาร.

กุลยา ตันติผลาชีวะ. (2551 ก). รูปแบบการเรียนการสอนปฐมวัยศึกษา. กรุงเทพมหานคร : เบรน-เบสบุ๊คส์.

กุลยา ตันติผลาชีวะ. (2551 ข). การจัดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย. กรุงเทพฯ : เบรน-เบสบุ๊คส์.

กุลยา ตันติผลาชีวะ. (2551ค). หลักการสอนคณิตศาสตร์เด็กปฐมวัย. กรุงเทพฯ: เอดิสันเพรสโปรดักส์.

ขวัญฟ้า รังสิยานนท์. (2558). สอนหนูให้เป็นพลเมืองดี. กรุงเทพฯ : เพอลังอิพับลิซซิ่ง.

งามตา วนินทานนท์. (2537). จิตวิทยาสังคม (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัดเอ็กซ์เพรสมีเดีย.

_______. (2547). เอกสารประกอบการเรียนการสอนรายวิชา วป 518 การถ่ายทอดทางสังคมกับพัฒนาการของมนุษย์. (เอกสารประกอบคำสอน). กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. อัดสำเนา.

งามตา วนินทานนท์ และคณะ. (2551). รายงานประเมินผลการพัฒนาโครงการพัฒนาจิตกษณะ. และทักษะการอบรมเลี้ยงดูเด็กแก่ผู้ปกครอง เพื่อเสริมสร้างนิสัยรักการเรียนของนักเรียนในช่วงชั้นที่ 2. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

จิราภา สุวรรณกิจ. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อภาวะโภชนาการของเด็กวัยก่อนเรียน. วารสารโรงพยาบาลสิงห์บุรี. 31(2) กันยายน – ธันวาคม 2565, 81-94.

เซวง ซ้อนบุญ. (2554). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนแบบ MATH-3C เพื่อพัฒนาทักษะพื้นฐานทางคณิตศาสตร์ของเด็กปฐมวัย. ปริญญานิพนธ์ กศ.ด. (การศึกษาปฐมวัย). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ชูศรี วงศ์รัตนะ; และ องอาจ นัยพัฒน์. (2551). แบบแผนการวิจัยเชิงทดลองและสถิติวิเคราะห์: แนวคิดพื้นฐานและวิธีการ.กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ดวงเดือน พันธุมนาวิน. (2541). ทฤษฎีการวัดและงานวิจัยเอกลักษณ์แห่งอีโก้ในคนไทยและเทศ. กรุงเทพฯ: คณะพัฒนาสังคม สถาบันบันฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

_______. (2543). ทฤษฎีต้นไม้จริยธรรม : การวิจัยและการพัฒนาบุคคล. กรุงเทพฯ: คณะพัฒนาสังคมสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

_______. (2544). ครูกับการปลูกฝังจริยธรรมแก่นักเรียน. กรุงเทพฯ: บริษัท ส่งเสริมการศึกษาและจริยธรรม จำกัด.

ดวงเดือน พันธุมนาวิน และดุจเดือน พันธุมนาวิน. (2541). การส่งเสริมคุณภาพของคนไทย: การพัฒนาเอกลักษณ์แห่งอีโก้. วารสารพัฒนาสังคม. 2(4), 76-95.

_______. (2564). นวัตกรรมการพัฒนาเชิงวิชาการ เพื่อเพิ่มประสิทธิผลตาม มาตรฐานการเรียนรู้ระดับอุดมศึกษา. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี. 15 (2) เดือน กรกฎาคม-ธันวาคม 2564.

ดุจเดือน พันธุมนาวิน. (2550). รูปแบบทฤษฎีปฎิสัมพันธนิยม (Interactionism model) และแนวทางการตั้งสมมติฐานในวิจัยสาขาจิตพฤติกรรมศาสตร์ในประเทศไทย. วารสารพัฒนาสังคม 9(1) เดือน ตุลาคม 2550, 85 – 117.

_______. (2551). การสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับคุณธรรม จริยธรรม ในประเทศไทยและต่างประเทศ. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.

ดุจเดือน พันธุมนาวิน และอัมพร ม้าคนอง. (2547). ปัจจัยเชิงเหตุและผลของพฤติกรรมการพัฒนานักเรียนของครูคณิตศาสตร์ในระดับมัธยมศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.).

_______. (2552). รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ในการฝึกอบรมจิตลักษณะและทักษะแบบบูรณาการที่มีผลต่อพฤติกรรมการพัฒนานักเรียนของครูคณิตศาสตร์ ในระดับมัธยมศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.).

ทิศนา แขมมณี. (2556). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 17. กรุงเทพฯ: ด่านสุทธาการพิมพ์.

นวลละออ สุภาผล. (2527). ทฤษฏีบุคลิกภาพ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

นันทิยา ตันศรีเจริญ. (2564ก). ครูนักสร้างสรรค์พื้นที่การเรียนรู้ Learning Space. หนังสือชุดครูปฐมวัยหัวใจใหม่. กรุงเทพฯ : บริษัทแปลน พริ้นท์ติ้ง จำกัด.

_______. (2564 ข). ครูนักออกแบบการเรียนรู้ Teacher as a learning Designer. หนังสือชุดครูปฐมวัยหัวใจใหม่. กรุงเทพฯ :บริษัทแปลน พริ้นท์ติ้ง จำกัด.

_______. (2564 ค). ครูผู้มองเห็นสภาวะการเรียนรู้ของเด็ก Visible Lraening. หนังสือชุดครูปฐมวัยหัวใจใหม่. กรุงเทพฯ : บริษัทแปลน พริ้นท์ติ้ง จำกัด.

เบญจวรรณ ถนอมชยธวัช, นภาวรรณ วิริยะศิริกุล, วิชชุตา มัคสิงห์, สุวิชญา วิริยะศิริกุล, สุทัศน์ เหมทานนท์ และถาวร พุ่มเอี่ยม. (2568). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านอาหารและโภชนาการกับพฤติกรรมการดูแลด้านอาหารและโภชนาการของผู้ดูแลเด็กอายุ3-5 ปี. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ 17(1) เดือน มกราคม–เมษายน 2568.

ประดิษฐา ภาษาประเทศ. (2554). การพัฒนารูปแบบฝึกอบรม ASAP เพื่อส่งเสริมจิตลักษณะและพฤติกรรมการสันติของครูปฐมวัย. ปริญญานิพนธ์ กศ.ด. (การศึกษาปฐมวัย). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. ถ่ายเอกสาร.

ประดิษฐา ภาษาประเทศ, อรพินท์ สุขยศ และพรศิริ แสนตุ้ม. (2566). การพัฒนารูปแบบฝึกอบรมเพื่อส่งเสริมจิตลักษณะและ พฤติกรรมการออกแบบการเรียนรู้ตามศาสตร์พระราชา ของบุคลากรทางการศึกษาปฐมวัย. รายงานวิจัยฉบับ

ประภาภัทร นิยม. (2557) ความสุขจากการเรียนรู้. โรงเรียนรุ่งอรุณ 2014 . (ออนไลน์). ได้จาก : http://www. roong- aroon.ac.th สืบค้นเมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2562

ประไพพิศ สิงหเสม, ศักรินทร์ สุรรณเวหา และอติญาณ์ ศรเกษตริน. (2560). การส่งเสริมโภชนาการในเด็กวัยก่อนเรียน. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 4(3) กันยายน - ธันวาคม 2560: 226-227.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2549). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุง และขยายความ. พิมพ์ครั้งที่ 11. กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.

แพรวพรรณ ม่วงแก้ว และปัทมาวดี เล่ห์มงคล. (2566). ผลการจัดกิจกรรมประกอบอาหารโดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้เพื่อส่งเสริมความฉลาดรู้ด้านอาหารในเด็กปฐมวัย. วารสารมหาจุฬาวิชาการ ๑๐ (๑) เดือนมกราคม- เมษายน 2566. หน้า 235-248.

มาริน สาลี. (2567) เอกสารประกอบการสอนวิชา 06-211-209 อาหารสากล Inyernation Cuisine. สาขาวิชาอาหารและโภชนาการ คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. ถ่ายเอกสาร.

เมธินี คุปพิทยานันท์. (2546). รายงานวิจัยประสิทธิผลของการฝึกอบรมทางจิตพฤติกรรมศาสตร์ เพื่อปลูกฝังและพัฒนาพฤติกรรมทันตสุขภาพเด็กนักเรียนประถมศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการวิจัยแห่งชาติ (วช.)

ล้วน สายยศและอังคณา สายยศ. (2551). เทคนิคการวิจัยทางการศึกษา พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

วรวรรณ อัศวกุลและคนอื่นๆ. (2546). รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ ในปัจจัยทางจิตสังคมที่เกี่ยวกับพฤติกรรมของมารดาในการดูแลทันตสุขภาพแก่บุตรก่อนวัยเรียน. สถาบันวิจัยและพัฒนาระบบพฤติกรรมไทย สำนักงานคณะกรรมการการวิจัยแห่งชาติ (วช.).

_______. (2551). รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ในการฝึกอบรมจิตลักษณะและทักษะแก่มารดาที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการดูแลทันตสุขภาพบุตรก่อนวัยเรียน. สถาบันวิจัยและพัฒนาระบบพฤติกรรมไทย สำนักงานคณะกรรมการการวิจัยแห่งชาติ (วช.)

_______. (2565). ผลการฝึกอบรมจิตลักษณะและทักษะของมารดาเพื่อพัฒนาพฤติกรรมทันตสุขภาพในบุตรก่อนวัยเรียน. วารสารThai Journals Online (ThaiJO) สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (NRCT) วารสารวิชาการด้านสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ 41(2) เดือน กรกฎาคม - ธันวาคม พ.ศ. 2565. หน้า 125-138.

วิจารณ์ พานิช. (2561). พลังแห่งวัยเยาว์. กรุงเทพฯ : บริษัท แปลน พริ้นท์ติ้ง จำกัด

วีระศักดิ์ ปัญญาพรวิทยา. (2563). การคำนวณขนาดตัวอย่างโดยใช้โปรแกรม G*power สำหรับงานวิจัยที่มีการใช้สัตว์. สืบค้นเมื่อ 20 ธันวาคม 2567, จาก https://research.psu.ac.th/wp-content/uploads/2023/11/04-

สมบูรณ์ สุริยวงศ์. (2542). ระเบียบวิธีวิจัยทางการศึกษา. กรุงเทพฯ:วิสิทธิ์พัฒนา

สิริมา ภิญโญอนันตพงษ์. 2553. การวัดและประเมินแนวใหม่เด็กปฐมวัย. กรุงเทพฯ: ดอกหญ้าวิชาการ.

สุขุมาล เกษมสุข. (2548). การปลูกฝังจริยธรรมแก่เด็ก. ม.ป.ท. โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินรวิโรฒ ประสานมิตร (ฝ่ายประถม) คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินรวิโรฒ.

สุจินดา ขจรรุ่งศิลป์. (2550). เลือกโรงเรียนอนุบาลให้ลูกรัก. กรุงเทพฯ: ฐานการพิมพ์.

สุรางค์ โค้วตระกูล. (2550). จิตวิทยาการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวิมล ติรกานันท์. (2551). การสร้างเครื่องมือวัดตัวแปรในการวิจัยทางสังคมศาสตร์ : แนวทางสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2560). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย

ศิรินภา อายุยืน. (20 กรกฏาคม 2567) การคำนวนกลุ่มตัวอย่าง. สาขาวิชาสถิติประยุกต์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. สัมภาษณ์โดยประดิษฐา ภาษาประเทศ สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย คณะเทคโนโลยี คหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

ศรีเรือน แก้วกังวาล. (2551). ทฤษฎีจิตวิทยาบุคลิกภาพ : รู้เขา รู้เรา. พิมพ์ครั้งที่ 15. กรุงเทพฯ: พิมพ์ดี.

อภิญญา พุกสุขสกุล. (2566). เอกสารประกอบการสอนวิชา 06-211-103 การจัดอาหารครอบครัว Food for The Family. สาขาวิชาอาหารและโภชนาการ คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. ถ่ายเอกสาร.

_______. (2567). เอกสารประกอบการสอนวิชา 06-212-102 โภชนาการเบื้องต้น Introductort Nutrition. สาขาวิชาอาหารและโภชนาการ คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีาชมงคลธัญบุรี. ถ่ายเอกสาร.

อรุณวรรณ อรรถธรรม. (2567). เอกสารประกอบการสอนวิชา 06-211-223 โภชนาการและการจัดบริการอาหารสำหรับเด้กปฐมวัย Nutrition and Food Service for Kindergatens. สาขาวิชาอาหารและโภชนาการ คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. ถ่ายเอกสาร.

อรพร ดำรงวงศ์ศิริ. (2564). แพทย์ชี้เด็กไทยยุคใหม่อาจขาดสารอาหารเพราะพฤติกรรมการกิน. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ : 9 มีนาคม 2568, จาก https://th.theasianparent.com/childred-lack-of-nutrients .

Creswell, J.W. (2012). Planning, Conducting, and Evaluating Quantitative and Qualitative Research (4th ed.). Pearson. University of Nebraska–Lincoln.

Johnson, D.W.; & Johnson, R.T. (1994). Learning Together and Alone : Cooperative, Competitive and Intentional Learning. 4th ed. Englewood Cliffs. NJ: Prentice.