ตารางชีวิตของหนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุดเลี้ยงด้วยพืชอาหาร 3 ชนิด รูปแบบการกระจายตัวและการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างอายุของตัวอ่อนในแปลงข้าวโพดฝักอ่อน
ตารางชีวิตแบบ Biological Life Tables และประชากรของหนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุด Spodoptera frugiperda (J.E. Smith) (Lepidoptera : Noctuidae )
คำสำคัญ:
รูปแบบการกระจายตัว, ตารางชีวิต, Spodoptera frugiperdaบทคัดย่อ
หนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุด Spodoptera frugiperda (JE Smith) เป็นศัตรูสำคัญของข้าวโพด มีพืชอาหารมากกว่า 80 ชนิด เช่น ข้าว อ้อย ข้าวฟ่าง พืชตระกูลถั่ว มะเขือเทศ มันฝรั่ง กระเทียม ขิง เป็นต้น เมื่อมีการระบาดอย่างรุนแรงทำให้เกิดความเสียหายอย่างมาก การศึกษาตารางชีวิตในห้องปฏิบัติการของหนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุด S. frugiperda ครั้งนี้ได้มีการเลี้ยงหนอนบนพืชอาหารสามชนิด คือ ข้าวโพดหวาน ข้าวพันธุ์สุพรรณบุรี 60 และอ้อยพันธุ์ขอนแก่น 3 เนื่องจากพืชทั้งสามชนิดนี้เป็นพืชอาหารและพืชเศรษฐกิจหลักของไทย โดยเริ่มจากใช้ไข่ที่ถูกวางในวันเดียวกัน จำนวน 900 ฟอง ไปเลี้ยงในพืชทั้งสามชนิด โดยเลี้ยงพืชชนิดละ 300 ตัว กล่องละ 1 ตัว เปลี่ยนอาหาร นับระยะการเจริญเติบโตและจดบันทึกจำนวนการตายทุก 4 วัน จนกว่าเป็นตัวเต็มวัยแล้วนับไข่ของตัวเต็มวัย จนกว่าตัวเต็มวัยจะตายหมด ดำเนินการในห้องควบคุมอุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส ณ ศูนย์วิจัยควบคุมศัตรูพืชโดยชีวินทรีย์แห่งชาติ ภาคกลาง ผลการศึกษาพบว่า ในข้าวโพดหวาน อ้อยพันธุ์ขอนแก่น 3 และข้าวพันธุ์สุพรรณบุรี 60 มีอัตราการขยายพันธุ์สุทธิ (Ro) เท่ากับ 401.12, 62.47, และ 25.5 ช่วงอายุขัยของกลุ่ม (Tc) 34.54, 32.18 และ 38.35 วัน ความสามารถในการขยายพันธุ์ทางกรรมพันธุ์ (rc) เท่ากับ 0.173, 0.1284 และ 0.0844 อัตราการเพิ่มที่แท้จริง (λ) เท่ากับ 4.007, 5.3972 และ 8.2120 เท่า ตามลำดับ หนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุด S. frugiperda สามารถเจริญเติบโตได้ดีในพืชทั้งสามชนิด การศึกษาประชากรหนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุด S. frugiperda ที่ 10, 17, 24, 31, 38, 45, 52 และ 60 วันหลังปลูกข้าวโพดฝักอ่อนในแปลง พบว่า ประชากรหนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุดมีการกระจายตัวแบบ aggregrated, aggregated, aggregated, regular, regular, regular, regular และ regular ตามลำดับ
เอกสารอ้างอิง
Akutse, K.S., J.W. Kimemia, S. Ekesi, F.M. Khamis, O.L. Ombura and S. Subramanian. 2019. Ovicidal effects of entomopathogenic fungal isolates on the invasive fall armyworm Spodoptera frugiperda (Lepidoptera: Noctuidae). Journal of Applied Entomology 143: 626–663.
Gilal, A.A., L.B. Rajput, M.I. Kubar, G.M. Kaleri, T. Zahra, M.I. Mastoi and Z. Rasheed. 2022. Life table studies of invasive Spodoptera frugiperda (Lepidoptera: Noctuidae) on maize under laboratory conditions. Pakistan Journal of Agricultural Research 35(2): 259-265.
He, L., W. Qiu-lin, G. Xi-wu and W. Kong-ming. 2021. Population life tables for the invasive fall armyworm, Spodoptera frugiperda fed on major oil crops planted in China. Journal of Integrative Agriculture 20(3): 745-754.
Khan, R.U., F. Kauser, S. Ali, M.U. Anwar, M.A. Arshad4, H. Hussain, W.B. Zardari and M. Ramzan. 2021. Occurrence, damage pattern and developmental parameters of Spodoptera Frugiperda on corn in Pakistan. Global Academic Journal of Agriculture and Bio sciences. (Online): Available Source: https://www.gajrc.com (March 21, 2024).
Laughlin, R. 1965. Capacity for increase: A useful population statistic. Journal of Animal Ecology 34: 77-91.
Montezano, D.G., A. Specht, D.R. Sosa-Gómez, V.F. Roque-Specht, J.C., Sousa-Silva, S.V. Paula-Moraes, J.A. Peterson and T.E. Hunt. 2018. Host plants of Spodoptera frugiperda (Lepidoptera: Noctuidae) in the Americas. African Entomology 26: 286–300.
Naeem-Ullah, U., M.A. Ansari, N. Iqbal and S. Saeed. 2019. First authentic report of Spodoptera frugiperda (J.E. Smith) (Noctuidae: Lepidoptera) an alien invasive species from Pakistan. Applied Sciences and Business Economics 6 (1): 1-3.
Napompeth, B. 1973. Ecology and population dynamics of the corn planthopper, Peregrinus maidis (Ashmead) (Homoptera: Delphacidae), in Hawaii. Ph. D. Dissertation, University of Hawaii, Honolulu. 257 p.
Supartha, W., A.S. Sunari, G.P.B. Krisna, K.W. Yudha, G.F. Mahaputra and P.A. Wiradana. 2021. Invasion, population development, and attack Intensity of the fall armyworm (Spodoptera frugiperda) J.E Smith (Lepidoptera: Noctuidae) on two varieties corn in Serongga village, Gianyar Regency, Bali -Indonesia. Technology Reports of Kansai University 63(1): 6945-6954.
Supartha, W., W. Susila, K.A. Yuliadhi, E.S.M. Haloho, K.W. Yudha, W.E.K. Utama and P.A. Wiradana. 2022. Monitoring of damage and distribution of invasive fall armyworm, Spodoptera frugiperda (J.E. Smith) (Lepidoptera: Noctuidae) on maize crop in Karo, North Sumatera, Indonesia. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. (Online): Available Source: https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1755-1315/951/1/012010/meta (March 24, 2024).
Tahir, A.H., M. Tariq, A. Mazhar and M. Shehzad. 2020. Spodoptera frugiperda (Lepidoptera: Noctuidae). An invasive pest in agriculture crops and its management. Plant Protection 4(3): 149-153.
Widhayasa, B., E.S. Darma, H. Gendroyono and E.D. Prasetyani. 2022. Detection of the fall armyworm Spodoptera frugiperda and its damage symptoms to maize in East Kalimantan, Indonesia. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. (Online): Available Source: doi:10.1088/1755-1315/1083/1/012094 (March 24, 2024).
Yang, X., Y. Song, X. Sun, X. Shen, Q. Wu, H. Zhang, D. Zhang, S. Zhao, G. Liang and K. Wu. 2021. Population occurrence of the fall armyworm, Spodoptera frugiperda (Lepidoptera: Noctuidae), in the winter season of China. Journal of Integrative Agriculture 20(3): 772–782.
