ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจปลูกผักในโรงเรือนของเกษตรกร ตำบลสันทะ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน
คำสำคัญ:
การตัดสินใจ, โรงเรือน, การผลิตผักบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจปลูกผักในโรงเรือน ประชากรที่ใช้ศึกษาคือ เกษตรกรผู้ปลูกผักในโรงเรือน ตำบลสันทะ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน ที่ขึ้นทะเบียนในโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงขุนสถาน ปี 2566 จำนวน 180 ราย กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรทาโร ยามาเน ที่ระดับความคลาดเคลื่อน 0.05 ได้กลุ่มตัวอย่าง 125 ราย โดยวิธีสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ความถดถอยเชิงพหุคูณ พบว่า เกษตรกรมีอายุ เฉลี่ย 42.73 ปี ประสบการณ์ฝึกอบรมศึกษาดูงาน เฉลี่ย 4.20 ครั้ง และประสบการณ์ปลูกผักในโรงเรือน เฉลี่ย 5.51 ปี พื้นที่ถือครองทางการเกษตร เฉลี่ย 16.74 ไร่ รายได้ภาคการเกษตร เฉลี่ย 193,160.00 บาท ต้นทุนปลูกผักกินใบ เฉลี่ย 18,664.71 บาท และต้นทุนปลูกผักกินผล เฉลี่ย 69,483.87 บาท โดยปัจจัยที่มีผลเชิงบวกต่อการตัดสินใจปลูกผักในโรงเรือนของเกษตรกร คือ ต้นทุนการปลูกผักกินผลในโรงเรือน ขณะที่อายุของเกษตรกรมีผลเชิงลบต่อการตัดสินใจ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ดังนั้น ควรส่งเสริมเกษตรกรรุ่นใหม่ปลูกผักในโรงเรือนเพื่อลดต้นทุนการผลิตและลดการระบาดของแมลงศัตรูพืชในสภาวะการณ์เปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ. 2565. สินค้าผัก ผลไม้สด แช่เย็น แช่แข็งและแห้ง เดือนมกราคม-เมษายน ปี 2565. (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล: https://www.ditp.go.th/contents_attach/780263/780263.pdf (15 กุมภาพันธ์ 2567).
โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงขุนสถาน. 2566. ข้อมูลเกษตรกรผู้ปลูกพืชผักและไม้ผลในโรงเรือน ปี 2566. หน้า 5-6. ใน: การประชุมคณะทำงานโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงขุนสถาน ครั้งที่ 3/2566. ที่ว่าการอำเภอนาน้อย, น่าน.
จารุวรรณ ฟูตั๋น. 2560. ปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับเกษตรดีที่เหมาะสมในการปลูกผักปลอดภัยของเกษตรกรในศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ทาเหนือ จังหวัดเชียงใหม่. วารสารเกษตร 33(3): 397-404.
ณัฐสิมา บริบูรณ์. 2566. ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจทำการเกษตรแบบผสมผสานของเกษตรกร อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตรและการจัดการ 6(3): 84-91.
นันทวุฒิ จันทร์ปาน. 2565. การส่งเสริมการใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาในการผลิตผักของเกษตรกร ในอำเภอประจันตคาม จังหวัดปราจีนบุรี. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตรและการจัดการ 6(1): 29-39.
ประเวช อนันเอื้อ. 2564. การศึกษาความเป็นไปได้ในการลงทุนฟาร์มเกษตรอัจฉริยะเพื่อผลิตผักปลอดสารพิษในจังหวัดเชียงราย. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ 16(2): 27-39.
พัฒนา ส่องแสง. 2557. การยอมรับเทคโนโลยีการปลูกผักในโรงเรือนของเกษตรกรในจังหวัดน่าน. วิทยานิพนธ์เกษตรศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, นนทบุรี. 142 หน้า.
วุฒิพล จันทร์สระคู และสราวุฒิ ปานทน. 2565. การเปรียบเทียบโรงเรือนแบบหลังคาฟันเลื่อยและแบบหลังคาสองชั้นที่เหมาะสมสำหรับการผลิตพืชผัก. วารสารสมาคมวิศวกรรมเกษตรแห่งประเทศไทย 28(1): 51-58.
สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน). 2567. ข้อมูลพื้นฐานโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงขุนสถาน ตำบลสันทะ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน. (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล: https://www.hrdi.or.th/public/files/Areas-Profile/33-Areas/KhunSaTan.pdf (18 กุมภาพันธ์ 2567).
สุญาดา โสรธร. 2558. ปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดสู่การทำเกษตร ในระบบโรงเรือนโครงการขยายผลโครงการหลวง ขุนสถาน จังหวัดน่าน. การวิจัยเฉพาะเรื่อง ประกาศนียบัตรบัณฑิต (บัณฑิตอาสาสมัคร). วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ปทุมธานี. 166 หน้า.
สุภาวดี ขำอิ่ม. 2562. การส่งเสริมการปลูกผักในโรงเรือนของเกษตรกรในจังหวัดนครปฐม. วิทยานิพนธ์ เกษตรศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, นนทบุรี. 180 หน้า.
สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์. 2567. ข้อมูลพื้นฐานของจังหวัดน่าน. (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล:https://www.opsmoac.go.th/nan-dwl-files-421591791902 (10 กุมภาพันธ์ 2567).
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. 2562. ‘อินทรีย์’ มีส่วนร่วม…ทางรอดของคนน่าน. (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล: https://www.thaihealth.or.th/อินทรีย์-มีส่วนร่วม-ทาง/ (3 มีนาคม 2567).
ศรัณยา ปัญญายืน. 2565. ปัจจัยที่มีผลต่อความต้องการในการส่งเสริมปลูกผักปลอดภัยจากสารพิษของเกษตรกรอำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง. วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร 40(3): 127-137.
ศูนย์ภูมิอากาศ กรมอุตุนิยมวิทยา. 2567. ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศที่มีต่อการผลิตอาหาร. (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล: http://www.climate.tmd.go.th/content/article/13 (15 กุมภาพันธ์ 2567).
Nattawan C.and Sommai U. 2024. A Feasibility Study of Organic Vegetable Farming Investment in Nakhon Sawan Province. Journal of Social Science Panyapat 6(3): 135-146.
Stevens, J. 1992. Applied multivariate statistics for the social science (2nd ed.). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
Thitisutthi S., Kruekum P. 2019. Factors affecting the farmers' need for organic vegetables promotion in the Maefaekmai Sub-District, Sansai District, Chiang Mai Province. Journal of Agricultural Research and Extension 36(3): 86-95.
Yamane, T. 1973. Statistics: An introductory analysis. Third edition. New York: Harper and Row Publication. 1130 p.
