ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจปลูกผักในโรงเรือนของเกษตรกร ตำบลสันทะ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน
คำสำคัญ:
การตัดสินใจ, โรงเรือน, การผลิตผักบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจปลูกผักในโรงเรือน ประชากรที่ใช้ศึกษาคือ เกษตรกรผู้ปลูกผักในโรงเรือน ตำบลสันทะ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน ที่ขึ้นทะเบียนในโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงขุนสถาน ปี 2566 จำนวน 180 ราย กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรทาโร ยามาเน ที่ระดับความคลาดเคลื่อน 0.05 ได้กลุ่มตัวอย่าง 125 ราย โดยวิธีสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ความถดถอยเชิงพหุคูณ พบว่าเกษตรกรมีอายุเฉลี่ย 42.73 ปี ประสบการณ์ฝึกอบรมศึกษาดูงานเฉลี่ย 4.20 ครั้ง และประสบการณ์ปลูกผักในโรงเรือนเฉลี่ย 5.51 ปี พื้นที่ถือครองทางการเกษตรเฉลี่ย 16.74 ไร่ รายได้ภาคการเกษตรเฉลี่ย 193,160.00 บาท ต้นทุนปลูกผักกินใบเฉลี่ย 18,664.71 บาท และต้นทุนปลูกผักกินผลเฉลี่ย 69,483.87 บาท โดยปัจจัยที่มีผลเชิงบวกต่อการตัดสินใจปลูกผักในโรงเรือนของเกษตรกร คือ ต้นทุนการปลูกผักกินผลในโรงเรือน ขณะที่อายุของเกษตรกรมีผลเชิงลบต่อการตัดสินใจอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ดังนั้น ควรส่งเสริมเกษตรกรรุ่นใหม่ปลูกผักในโรงเรือนเพื่อลดต้นทุนการผลิตและลดการระบาดของแมลงศัตรูพืชในสภาวะการณ์เปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ. 2565. สินค้าผัก ผลไม้สด แช่เย็น แช่แข็งและแห้ง เดือนมกราคม-เมษายน ปี 2565. (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล: https://www.ditp.go.th/contents_attach/780263/780263.pdf (15 กุมภาพันธ์ 2567).
โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงขุนสถาน. 2566. ข้อมูลเกษตรกรผู้ปลูกพืชผักและไม้ผลในโรงเรือน ปี 2566. หน้า 5-6. ใน: การประชุมคณะทำงานโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงขุนสถาน ครั้งที่ 3/2566. ที่ว่าการอำเภอนาน้อย, น่าน.
จารุวรรณ ฟูตั๋น. 2560. ปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับเกษตรดีที่เหมาะสมในการปลูกผักปลอดภัยของเกษตรกรในศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ทาเหนือ จังหวัดเชียงใหม่. วารสารเกษตร 33(3): 397-404.
ณัฐสิมา บริบูรณ์. 2566. ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจทำการเกษตรแบบผสมผสานของเกษตรกร อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตรและการจัดการ 6(3): 84-91.
นันทวุฒิ จันทร์ปาน. 2565. การส่งเสริมการใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาในการผลิตผักของเกษตรกร ในอำเภอประจันตคาม จังหวัดปราจีนบุรี. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตรและการจัดการ 6(1): 29-39.
ประเวช อนันเอื้อ. 2564. การศึกษาความเป็นไปได้ในการลงทุนฟาร์มเกษตรอัจฉริยะเพื่อผลิตผักปลอดสารพิษในจังหวัดเชียงราย. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ 16(2): 27-39.
พัฒนา ส่องแสง. 2557. การยอมรับเทคโนโลยีการปลูกผักในโรงเรือนของเกษตรกรในจังหวัดน่าน. วิทยานิพนธ์เกษตรศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, นนทบุรี. 142 หน้า.
วุฒิพล จันทร์สระคู และสราวุฒิ ปานทน. 2565. การเปรียบเทียบโรงเรือนแบบหลังคาฟันเลื่อยและแบบหลังคาสองชั้นที่เหมาะสมสำหรับการผลิตพืชผัก. วารสารสมาคมวิศวกรรมเกษตรแห่งประเทศไทย 28(1): 51-58.
สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน). 2567. ข้อมูลพื้นฐานโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงขุนสถาน ตำบลสันทะ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน. (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล: https://www.hrdi.or.th/public/files/Areas-Profile/33-Areas/KhunSaTan.pdf (18 กุมภาพันธ์ 2567).
สุญาดา โสรธร. 2558. ปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดสู่การทำเกษตร ในระบบโรงเรือนโครงการขยายผลโครงการหลวง ขุนสถาน จังหวัดน่าน. การวิจัยเฉพาะเรื่อง ประกาศนียบัตรบัณฑิต (บัณฑิตอาสาสมัคร). วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ปทุมธานี. 166 หน้า.
สุภาวดี ขำอิ่ม. 2562. การส่งเสริมการปลูกผักในโรงเรือนของเกษตรกรในจังหวัดนครปฐม. วิทยานิพนธ์ เกษตรศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, นนทบุรี. 180 หน้า.
สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์. 2567. ข้อมูลพื้นฐานของจังหวัดน่าน. (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล:https://www.opsmoac.go.th/nan-dwl-files-421591791902 (10 กุมภาพันธ์ 2567).
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. 2562. ‘อินทรีย์’ มีส่วนร่วม…ทางรอดของคนน่าน. (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล: https://www.thaihealth.or.th/อินทรีย์-มีส่วนร่วม-ทาง/ (3 มีนาคม 2567).
ศรัณยา ปัญญายืน. 2565. ปัจจัยที่มีผลต่อความต้องการในการส่งเสริมปลูกผักปลอดภัยจากสารพิษของเกษตรกรอำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง. วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร 40(3): 127-137.
ศูนย์ภูมิอากาศ กรมอุตุนิยมวิทยา. 2567. ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศที่มีต่อการผลิตอาหาร. (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล: http://www.climate.tmd.go.th/content/article/13 (15 กุมภาพันธ์ 2567).
Nattawan, C. and U. Sommai 2024. A feasibility study of organic vegetable farming investment in Nakhon Sawan Province. Journal of Social Science Panyapat 6(3): 135-146.
Stevens, J. 1992. Applied multivariate statistics for the social science (2nd ed.). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
Thitisutthi, S. and P. Kruekum. 2019. Factors affecting the farmers' need for organic vegetables promotion in the Maefaekmai Sub-District, Sansai District, Chiang Mai Province. Journal of Agricultural Research and Extension 36(3): 86-95.
Yamane, T. 1973. Statistics: An introductory analysis. Third edition. New York: Harper and Row Publication. 1130 p.
