เปรียบเทียบความเข้มข้นของ IAA ต่อการเจริญเติบโตและออกรากของท่อนพันธุ์ปักชำมันเลือด
คำสำคัญ:
ฮอร์โมน, การขยายพันธุ์, มันเลือดบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเข้มข้นของสาร IAA ต่อการเจริญเติบโต และการออกรากของท่อนพันธุ์มันเลือดที่ขยายพันธุ์แบบปักชำ โดยตัดเถาของต้นมันเลือดอายุ 6 เดือน แบ่งท่อนพันธุ์เป็นกลุ่มเพื่อจุ่ม IAA ที่ระดับความเข้มข้น 50 100 150 200 และ 0 ppm (กลุ่มควบคุม) แล้วนำไปปักชำ จากผลการทดลองพบว่า การจุ่มท่อนพันธุ์ใน IAA ทุกความเข้มข้นมีแนวโน้มให้การเจริญเติบโตส่วนเหนือดินหลังปักชำคือความยาวเถา และจำนวนใบ ดีกว่ากลุ่มควบคุม โดยการจุ่ม IAA 100 ppm ส่งผลให้ท่อนพันธุ์หลังปักชำ 35 วัน มีแนวโน้มให้ความยาวเถามากที่สุด เท่ากับ 44.86±22.38 เซนติเมตร ในขณะที่การใช้ IAA 50 ppm ส่งผลให้ท่อนพันธุ์มีจำนวนใบมากที่สุด เท่ากับ 6.00±3.87 และ 6.40±3.91 ใบ หลังปักชำเป็นเวลา 28 และ 35 วัน ตามลำดับ ด้านเปอร์เซ็นต์การรอด หลังปักชำเป็นเวลา 90 วัน พบว่าท่อนพันธุ์ปักชำมีการรอดตายสูงสุด เท่ากับ 73 เปอร์เซ็นต์ ที่ในกลุ่มที่ได้รับ IAA 150 ppm ส่วน IAA ที่ระดับความเข้มข้น 100 ppm ส่งเสริมการเจริญเติบโตของหัวใต้ดินของมันเลือดหลังปักชำดีที่สุด เมื่อพิจารณาจำนวนราก และความยาวราก และน้ำหนักสดของหัวที่เกิดใหม่ ที่มีค่าเท่ากับ 9.31±2.98 ราก 42.46±6.51 เซนติเมตร และ 4.84±1.65 กรัม ตามลำดับ รองลงมาคือการใช้ IAA 50 ppm แต่ให้เปอร์เซ็นต์การรอดชีวิตต่ำสุด (47%) ในขณะที่การใช้ IAA ที่ความเข้มข้นเพิ่มมากขึ้นคือ 150 และ 200 ppm ให้การเจริญเติบโตของหัวใต้ดินไม่แตกต่างกับกลุ่มที่ไม่ใช้ฮอร์โมน
เอกสารอ้างอิง
ชนาภร คุณวงศ์, วิลาวัณย์ พร้อมพรม, วรรณชัย ชาแท่น และศจีรา คุปพิทยานันท์. 2566. ลักษณะทางกายวิภาคปริมาณสารพฤกษเคมี และฤทธิ์ทางชีวภาพของ สารสกัดจากลำต้นใต้ดินมันเลือด (Dioscorea alata L.). วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมหาวิทยาลัยมหาสารคาม 42(1): 10-19.
ณัฐพงค์ จันจุฬา, ธัญญะ เตชะศีลพิทักษ์ และอนันต์ พิริยะภัทรกิจ. 2560. อิทธิพลของสารในกลุ่มออกซินต่อการเกิดรากและเจริญเติบโตของมันเทศประดับ. Thai Journal of Science and Technology 6(1): 53-59.
พุทธพงษ์ สร้อยเพชรเกษม, เชิดศักดิ์ ทัพใหญ่ และพีระศักดิ์ ฉายประสาท. 2565. ความหลากหลายทางชีวภาพ ของมันป่าทรัพยากร ไทยสู่ความมั่นคงทางอาหาร. Science, Technology, and Social Sciences Procedia 2022(4): 1-7.
รงรอง หอมหวล, มณฑา วงศ์มณีโรจน์, สุลักษณ์ แจ่มจำรัส, สมนึก พรมแดง, วุฒิชัย ทองดอนแอ, ประเทือง ดอนสมไพร, รัตนา เอการัมย์ และสนธิชัย จันทร์เปรม. 2560. การขยายพันธุ์มันพื้นบ้านสกุล Dioscorea เพื่อเป็นแหล่งอาหารทดแทน. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 6(1): 1-13.
รงรอง หอมหวล. 2560. มันเลือด มันพื้นบ้าน มากคุณประโยชน์. เกษตรอภิรมย์ 3(18): 36-38.
Agele, S.O., T.G. Ayankanmi and H. Kikuno. 2010. Effects of synthetic hormone substitutes and genotypes on rooting and mini tuber production of vines cuttings obtained from white yam (Dioscorea rotundata Poir). African Journal of Biotechnology 9(30): 4714-4724.
Asiedu, R. and A. Sartie. 2010. Crops that feed the world 1. Yams. Food Security 2: 305-315.
Brice, D.K.E., K.A. Michel, A.L.O.D.G. Elisée, B.L.J. Bernard, D.A. Innocent, E.B. Sidoine and D.A. Emmanuel. 2019. Effect of plant growth hormones and liquid fertilizer on rooting and tuberization of yam (Dioscorea rotundata Poir.) vine cuttings. American Journal of Plant Sciences 10(10): 1903-1920.
Fofana, I.K., Y.C. Brou, D.C. Akmel, E.L. Wognin, E.O. Tienebo and K.A. Toure. 2019. Optimisation of yam seed-tuber production by vine cuttings propagation. African Crop Science Journal 27(4): 613-629.
Hassanein, A.M. 2013. Factors influencing plant propagation efficiency via stem cuttings. Journal of Horticultural Science and Ornamental Plants 5(3): 171-176.
Khudhur, S.A. and T.J. Omer. 2015. Effect of NAA and IAA on stem cuttings of Dalbergia sissoo (Roxb). Journal of Biology and Life Science 6(2): 208-220.
Kondhare, K.R., A.B. Patil and A.P. Giri. 2021. Auxin: An emerging regulator of tuber and storage root development. Plant Science 306: 110854, doi: 10.1016/j.plantsci.2021.110854.
Matsumoto, R., H. Kikuno, H. Shiwachi, H. Toyohara, Y. Takebayashi, Y. Jikumaru and Y. Kamiya. 2013. Growth of vine cuttings and fluctuations of concentrations of endogenous plant hormones in water yam (Dioscorea alata L.). Tropical Agriculture and Development 57(1): 23-30.
Rosier, C.L., J. Frampton, B. Goldfarb, F.A. Blazich and F.C. Wise. 2004a. Growth stage, auxin type, and concentration influence rooting of stem cuttings of fraser fir. HortScience 39(6): 1397-1402.
Rosier, C.L., J. Frampton, B. Goldfarb, F.C. Wise and F.A. Blazich. 2004b. Growth stage, auxin type, and concentration influence rooting of Virginia pine stem cuttings. HortScience 39(6): 1392-1396.
Rugchati, O. and K. Thanacharoenchanaphas. 2010. Comparision in some characteristics of yam tubers starch (Dioscoraceae spp.) from Thailand. International Journal of Environmental and Rural Development 1(2): 102-106.
Sevik, H. and K. Guney. 2013. Effects of IAA, IBA, NAA, and GA3 on rooting and morphological features of Melissa officinalis L. stem cuttings. The Scientific World Journal 909507, doi: 10.1155/2013/909507.
Swain, M.R., S.K. Naskar and R.C. Ray. 2007. Indole-3-acetic acid production and effect on sprouting of yam (Dioscorea rotundata L.) minisetts by Bacillus subtilis isolated from culturable cowdung microflora. Polish Journal of Microbiology 56(2): 103-110.
Tan, S.N., J.W.H. Yong and L. Ge. 2014. Analyses of phytohormones in coconut (Cocos nucifera L.) water using capillary electrophoresis-tandem mass spectrometry. Chromatography 1(4): 211-226.
Tien, L.H., L.D. Chac, L.T.L. Oanh, P.T. Ly, H.T. Sau, N. Hung and B.B. Thinh. 2020. Effect of auxins (IAA, IBA and NAA) on clonal propagation of Solanum procumbens stem cuttings. Plant Cell Biotechnology and Molecular Biology 21(55-56): 113-120.
Walsen, A., F. Polnaya, M.K. Lesilolo, H. Rehatta and I.J. Lawalata. 2020. The appropriate of plant propagation technology of yam (Dioscorea alata L.) to reduce multiplication ratio. Journal of Physics: Conference Series 1463: 012029, doi: 10.1088/1742-6596/1463/1/012029.
Weigel, U., W. Horn and B. Hock. 1984. Endogenous auxin levels in terminal stem cuttings of Chrysanthemum morifolium during adventitious rooting. Physiologia Plantarum 61(3): 422-428.
