แนวทางการสร้างมูลค่าเพิ่มมะม่วงหิมพานต์ของกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกมะม่วงหิมพานต์ห้วยซันเหนือ อำเภอนาจะหลวย จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

มะม่วงหิมพานต์เป็นพืชเศรษฐกิจชุมชนชนิดหนึ่งของเกษตรกรห้วยซันเหนือ อำเภอนาจะหลวย จังหวัดอุบลราชธานี อย่างไรก็ตามกลุ่มเกษตรกรยังประสบปัญหากับราคาผลผลิตที่ผันผวน และยังไม่มีการสร้างมูลค่าเพิ่มมะม่วงหิมพานต์ทำให้เสียโอกาสในการเพิ่มรายได้ ดังนั้น จึงเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างมูลค่าเพิ่มมะม่วงหิมพานต์ของกลุ่มเกษตรกรห้วยซันเหนือ โดยทำการศึกษา 2 ระยะ คือ (ก) ศึกษาบริบท การผลิต การแปรรูป และการตลาด โดยใช้เทคนิคการประเมินสภาวะชนบทแบบเร่งด่วน ระหว่างเดือนพฤศจิกายน ถึง ธันวาคม 2566 จากนั้น (ข) ทำการหาแนวทางการสร้างมูลค่าเพิ่ม โดยใช้เทคนิค AIC ในเดือนมกราคม 2567 ตามลำดับ พบว่า (1) กลุ่มเกษตรกรมีสมาชิก 33 ราย มีพื้นที่ปลูกมะม่วงหิมพานต์รวม 354 ไร่ มีผลผลิตเม็ดดิบรวมประมาณ 159 ตันต่อปี ซึ่งบรรจุกระสอบและจำหน่ายให้กับพ่อค้าคนกลางเท่านั้น และ (2) แนวทางการสร้างมูลค่าเพิ่มมะม่วงหิมพานต์ ที่สามารถดำเนินการได้ภายใน 1 ปี มี 2 แนวทาง ได้แก่ (2.1) การสร้างมูลค่าเพิ่มมะม่วงหิมพานต์ด้วยการพัฒนาการผลิตมะม่วงหิมพานต์ระดับฟาร์มสู่มาตรฐาน Good Agricultural Practices (GAP) และ (2.2) การสร้างมูลค่าเพิ่มมะม่วงหิมพานต์ด้วยการพัฒนาการแปรรูปเม็ดดิบ สร้างตราสินค้า บรรจุภัณฑ์สร้างสรรค์ และการตลาด ดังนั้น แนวทางข้างต้นจึงเป็นสิ่งที่ท้าทายของภาคีที่เกี่ยวข้องในการร่วมกันพัฒนาเพื่อการสร้างมูลค่าเพิ่มมะม่วงหิมพานต์ของกลุ่มเกษตรกร