ผลของการใช้ถ่านชีวภาพจากเศษไม้แปรรูปต่อการเจริญเติบโตของผักสลัดกรีนโอ๊ค
คำสำคัญ:
ถ่านชีวภาพ, ผักสลัดกรีนโอ๊ค, มูลไส้เดือนบทคัดย่อ
ถ่านชีวภาพเป็นอีกกลไกหนึ่งที่ช่วยแก้ไขปัญหาภาวะโลกร้อนโดยตรงแล้ว ยังมีประโยชน์ทางอ้อมในแง่ของการส่งเสริมการเจริญเติบโต รวมถึงผลผลิตของพืช อย่างไรก็ตามประสิทธิภาพของถ่านชีวภาพนั้นย่อมมีความแตกต่างเนื่องจากวัสดุต้นกำเนิด รวมถึงแนวทางในการใช้ร่วมกับปุ๋ยเคมี และปุ๋ยอินทรีย์ งานวิจัยนี้ทำการศึกษาการใช้ถ่านชีวภาพและถ่านชีวภาพผสมมูลไส้เดือนเป็นวัสดุปรับปรุงดินต่อการเจริญเติบโตของผักสลัดกรีนโอ๊ค วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์จำนวน 4 ซ้ำ 5 ตำรับทดลอง ได้แก่ 1) ควบคุมหรือไม่ใส่ถ่านชีวภาพ 2) ใส่ถ่านชีวภาพ 1เปอร์เซ็นต์ โดยน้ำหนักดิน 3) ใส่ถ่านชีวภาพ 2 เปอร์เซ็นต์ โดยน้ำหนักดิน 4) ใส่ถ่านชีวภาพผสมมูลไส้เดือน 1 เปอร์เซ็นต์ โดยน้ำหนักดิน และ 5) ใส่ถ่านชีวภาพผสมมูลไส้เดือน 2 เปอร์เซ็นต์ โดยน้ำหนักดิน ผลการทดลองพบว่าการใส่ถ่านชีวภาพและถ่านชีวภาพผสมมูลไส้เดือนมีผลให้ความสูงต้น เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้น น้ำหนักสดต้น และน้ำหนักแห้งต้น เพิ่มขึ้น โดยกลุ่มตำรับทดลองที่ใส่ถ่านชีวภาพผสมมูลไส้เดือน 2 เปอร์เซ็นต์ โดยน้ำหนักดิน (MB2) ทำให้ความสูงต้น (15.75 เซ็นติเมตร) เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้น (8.65 มิลลิเมตร) น้ำหนักสดต้น (82.33 กรัม) และน้ำหนักแห้งต้น (4.97 กรัม) เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ ในขณะที่ตำรับอื่น ๆ มีค่าความสูงต้นอยู่ในช่วง 14.00-14.75 เซ็นติเมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้น 6.53-6.80 มิลลิเมตร น้ำหนักสดต้น 62.95-76.45 กรัม และน้ำหนักแห้งต้น 4.00-4.50 กรัม สำหรับค่าการเจริญเติบโตอื่น ๆ ไม่มีความแตกต่างทางสถิติระหว่างตำรับทดลอง
เอกสารอ้างอิง
ชัยสิทธิ์ ทองจู. 2563. การใช้ประโยชน์จากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรและอุตสาหกรรมเพื่อประโยชน์ทางการเกษตร. เกษตรอภิรมย์ 6(30): 44-45.
นลินอร นุ้ยปลอด. 2566. ผลของการใช้ถ่านชีวภาพจากผักตบชวา (Eichhornia crassipes) ร่วมกับการจัดการปุ๋ยต่อผลผลิตในผักสลัด (Lactuca sativa). วารสารวิชาการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์ 15(21): 15-26.
ศิริลักษณ์ ศิริสิงห์ และอรสา สุกสว่าง. 2556. การประยุกต์ถ่านชีวภาพในการปรับปรุงดินเพื่อการเกษตร. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ 39(2): 212-225.
สมชาย บุตรนันท์ และปัทมา วิตยากร. 2561. มหัศจรรย์ถ่านชีวภาพกับผลกระทบสองขั้ว. แก่นเกษตร 46(6): 1167-1176.
สายชล สุขญาณกิจ, สิริวรรณ สมิทธิอาภรณ์, ธนภัทร ปลื้มพวก, และธนวรรณ พาณิชพัฒน์. 2563. ผลของถ่านชีวภาพร่วมกับการจัดการปุ๋ยต่อผลผลิตและความเข้มข้นธาตุอาหารในถั่วฝักยาวไร้ค้าง. วารสาร วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 28(3): 443-454.
อรประภา เทพศิลปวิสุทธ. 2564. ผลของปุ๋ยมูลไก่และถ่านชีวภาพต่อการเจริญเติบโตปริมาณรงควัตถุและปริมาณธาตุอาหารในผักสลัดกรีนโอ๊คที่ปลูกในสภาพดินกรด. แก่นเกษตร 49(2): 294-303.
อรสา สุกสว่าง. 2549. Biochar Technology. เอกสารประกอบการสัมมนาวิชาการ เรื่อง เทคโนโลยีถ่านชีวภาพ. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์,กรุงเทพมหานคร.
Anand, A., V. Kumar and P. Kaushal. 2022. Biochar and its twin benefits: Crop residue management and climate change mitigation in India. Renewable and Sustainable Energy Reviews 156: 111959.
Atkinson, C.J., J.D. Fitzgerald and N. A. Hipps. 2010. Potential mechanisms for achieving agricultural benefits from biochar application to temperate soils: a review. Plant and Soil 337: 1-18.
Attanandana, T. and J. Chanchareonsook. 1999. Practice and Manual of Soil and Plant Analysis. Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, Kasetsart University, Bangkok, 108 p. (in Thai)
Bray, R.H. and N. Kurtz. 1945. Determination of total organic and available forms of phosphorus in soil. Soil Science 59: 39-45.
Carter, S., S. Shackley, S. Sohi, T.B. Suy and S. Haefele. 2013. The Impact of biochar application on soil properties and plant growth of pot grown lettuce (Lettuce sativa) and cabbage (Brassica chinensis). Agronomy 3: 404-418.
Deng, X., F. Teng, M. Chen, Z. Du, B. Wang, R. Li and P. Wang. 2024. Exploring negative emission potential of biochar to achieve carbon neutrality goal in China. Nature Communications 15: 1085.
Glaser, B., L. Haumaier,G. Guggenberger and W. Zech. 2001. The Terra Preta phenomenon : a model for sustainable agriculture in the humid tropics. Naturwissenschaften 88: 37-41.
Ighalo, J.O., J. Conradie, C.R. Ohoro, J.F. Amaku, K.O. Oyedotun, N.W. Maxakato, K.G. Akpomie, E.S. Okeke, C. Olisah, A. Malloum and K.A. Adegoke. 2023. Biochar from coconut residues: An overview of production, properties, and applications. Industrial Crops & Products 204: 117300.
Krull, E., B. Singh, and S. Joseph. 2010. Preface to special issue: Proceedings from the first asia-pacific Biochar Conference 2009, Gold Coast, Australia. Australian Journal of Soil Research 48: 1-4.
Lehmann, J., P. da Silva Jr., C. Steiner, T. Nehls, W. Zech, and B. Glaser. 2003. Nutrient availability and leaching in an archaeological Anthrosol and a ferralsol of the Central Amazon basin: Fertilizer, manure and charcoal amendments. Plant and Soil 249: 343-357.
Lehmann, J., J. Gaunt and M. Rondon. 2006. Biochar Sequestration in terrestrial ecosystems-A review. Mitigation and Adaptation Strategies for Global Change 11: 403-427.
Lehmann, J. 2007. A handful of carbon. Nature 447: 143-144.
Liu, T., Y. M. Yang, Y. Wu, H. Wang, Y. Chen and W. Wu. 2011. Reducing CH4 and CO2 emissions from waterlogged paddy soil with biochar. Journal of Soils and Sediments 11: 930-939.
Pandian, K., P. Subramaniayan, P. Gnasekaran and S. Chitraputhirapillai. 2016. Effect of biochar amendment on soil physical, chemical and biological properties and groundnut yield in rainfed alfisol of semi-arid tropics. Archives of Agronomy and Soil Science 62: 1293-1310.
Pratt, P.F. 1965. Potassium. p. 1022-1030. In: C.A. Black, ed. Methods of Soil Analysis. Part II. The American Society of Agronomy, Inc. Madison, Wisconsin.
Walkley, A. and I.A. Black. 1934. An examination of Degtjareff for determining soil organic matter and a proposed modification of the chronic acid titration method. Soil Science 37: 29-38.
Warnock, D.D., J. Lehmann, T.W. Kuyper and M.C. Rillig. 2007. Mycorrhizal responses to biochar in soil: Concept and mechanisms. Plant and Soil 300: 9-20.
Winsley, P. 2007. Biochar and bioenergy production for climate change mitigation. New Zealand Science Review 64: 1-10.
